Έκθεση λιθογραφιών από τη συλλογή του Ιδρύματος Ιωσήφ και Εσθήρ Γκανή, με θέμα «Η απελευθέρωση της πόλης μας στην λαϊκή εικονογραφία»

 

Ένα «λιθογραφημένο χρονικό» της απελευθέρωσης των Ιωαννίνων

Έκθεση λιθογραφιών από τη συλλογή του Ιδρύματος Ιωσήφ και Εσθήρ Γκανή, με θέμα «Η απελευθέρωση της πόλης μας στην λαϊκή εικονογραφία», παρουσιάζουν ο Δήμος Ιωαννιτών και το Πνευματικό Κέντρο από 15 Φεβρουαρίου έως 18 Μαρτίου, στον εκθεσιακό χώρο του Πνευματικού Κέντρου.

Πηγή:

Επέτειος απελευθέρωσης των Ιωαννίνων - 2021 (μια διαφορετική επέτειος...)

 

Μια ανάρτηση της Σύλιας Οικονόμου στο διαδίκτυο, που αφορά τη σημερινή επέτειο.

Χρόνια Πολλά κι Ελεύθερα, στα χιλιοτραγουδισμένα Γιάννινα!!!

Ο Τύμβος των Ηρώων

Ο Τύμβος των Ηρώων,

με τα οστά των 333 πεσόντων Μπιζανομάχων,

βρίσκεται στον λόφο του Αβγού.

Ο Λόφος Αβγού αποτέλεσε μία από τις κύριες θέσεις οχύρωσης του ελληνικού στρατού 

κατά τον απελευθερωτικό αγώνα 1912-13

Πηγή: 

ME TO BΛΕΜΜΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΗΓΗΤΩΝ

 

ME  TO  BΛΕΜΜΑ  ΤΩΝ  ΠΕΡΙΗΓΗΤΩΝ

Λεύκωμα 1842 – 1885 - Ιωάννινα

(ίδρυμα ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗΣ ΛΑΣΚΑΡΙΔΗ)

Ο Σύλλογος Κρητών Ηπείρου συμμετέχει στις Επετειακές Εκδηλώσεις για τα 107α Ελευθέρια των Ιωαννίνων.

Μετά το πέρας της παρέλασης, στην κεντρική πλατεία των Ιωαννίνων θα χορέψουν 

με παραδοσιακές κρητικές φορεσιές 

οι Κρήτες από τα τμήματα της παρελάσεως.

Σύλλογος Κρητών Ηπείρου

Το πρόγραμμα του Δήμου Ιωαννιτών για τα 107α Ελευθέρια της πόλης των Ιωαννίνων

Το πρόγραμμα του Δήμου Ιωαννιτών για τα 107α Ελευθέρια της πόλης των Ιωαννίνων

Πηγή: https://epirusonline.gr/

Κυριακή 16 Φεβρουαρίου

11.00: «23ος Μπιζάνιος  Δρόμος». Εκκίνηση από το Μπιζάνι

12.45: Απονομή επάθλων στους νικητές του Μπιζανίου Δρόμου στην Κεντρική Πλατεία

Τρίτη 18 Φεβρουαρίου

12.00: Επιμνημόσυνη Δέηση στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Τσεριτσάνων

και κατάθεση στεφάνων στο Ηρώο των «Αγωνιστριών Γυναικών

των Τσεριτσάνων» | Δήμος Δωδώνης

Τετάρτη 19 Φεβρουαρίου

10.30: Επίσκεψη στα οχυρά Μπιζανίου   -Τοπογραφική και ιστορική ενημέρωση

11.15: Επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στον τύμβο Μπιζανομάχων

-Επίσκεψη στην έκθεση φωτογραφιών από τις μάχες του πολέμου 1912-1913

| Πολιτιστικό Κέντρο Μπιζανίου

13.00: Τρισάγιο και κατάθεση στεφάνων στο Λόφο Αβγού,

στον «Τύμβο των 333 Μπιζανομάχων» | Δήμος Δωδώνης

Ο "Ορισμός" του Σινάν Πασά, 9 Οκτωβρίου 1430.

Ο "Ορισμός" του Σινάν Πασά, 9 Οκτωβρίου 1430.

Ο 'Ορισμός', έγγραφο γραμμένο στην ελληνική ,αφορά την παράδοση των Ιωαννίνων και τα ειδικά προνόμια που ορίστηκαν για τους κατοίκους της πόλης, με την οθωμανική υποτέλεια, στις 9 Οκτ. 1430.
Ο οθωμανικός στρατός με επικεφαλής τον Σινάν Πασά περνούν την Πίνδο χωρίς να συναντήσουν αντίσταση .
Οι κάτοικοι των χωριών του Ζαγορίου , Κουρέντων , με επιτροπές τους παρουσιάζονται στον στρατάρχη Σινάν, και ζητούν προνόμια με αντάλλαγμα την παράδοσή τους. Μόνο οι βλάχοι του Μαλακασίου πρόβαλαν αντίσταση στούς οθωμανούς.
Οι Γιαννιώτες Καστρινοί κάνουν το ίδιο και διεκδικούν προνόμια που ήταν:
* Κάθε στρατιωτικός να έχει όπως πρώτα τα κτήματά του και να εισπράττει από τους κολίγους τους φόρους, με την υποχρέωση να εκστρατεύει σε κάθε πρόσκληση της Οθωμανικής κυβέρνησης , όπως έκανε και επί των προηγούμενων κυβερνήσεων.
* Κάθε πολίτης να εισπράττει τα έσοδα από τα κτήματά του , δίνοντας μόνο ένα χρυσό νόμισμα φόρο το χρόνο.
* Οι κάτοικοι να κατοικούν , όπως πρώτα , μέσα στο φρούριο και να έχουν φροντίδα της διατήρησης της ασφάλειας του φρουρίου .
* Οι Καστρινοί να εισπράττουν τους φόρους για το κράτος και να τους παραδίνουν στον επίτροπο της κυβέρνησης , όταν θα πηγαίνει να τους παραλάβει .
* Να εξασκούν με πλήρη ελευθερία τα θρησκευτικά τους καθήκοντα όπως και πρώτα .
* Να έχουν δικαίωμα να μαθαίνουν όπως και προηγουμένως γράμματα ,
* Να οπλοφορούν
* Να εκλέγουν τους δικαστές που ήθελαν οι ίδιοι.
* Να φυλάνε οι ίδιοι το κάστρο τους και να πυροβολούν σε ορισμένες περιπτώσεις και
* Να φορούν προσωπίδες τις ημέρες τις Αποκριάς .
Τα προνόμια αυτά σεβάστηκαν οι οθωμανοί επί δύο αιώνες ,δηλαδή μέχρι το 1635 , που καταργήθηκαν οριστικά ύστερα από το κίνημα του Διονύσιου του Φιλόσοφου.

Όπως μας πληροφορεί ο Σπύρος Εργολάβος :Διαφωτιστικός, είναι ο περίφημος «Ορισμός» του Σινάν Πασά,όπως τον αντέγραψε, απ’ τον Σιναϊτικό Κώδικα, ο Κων/νος Αμαντος και τον παρουσίασε στα «Ηπειρωτικά Χρονικά», το έτος 1930.

«Του Σινάν πασά ορισμός και χαιρετισμός εις τον πανιερώτατον μητροπολιτών Ιωαννίνων και εις τους εντιμότατους άρχοντες, μικρούς τε και μεγάλους.

Να ηξευρετε οτι μας έστειλεν ο μέγας αυθεντης να παραλάβωμεν του Δούκα τον τόπον και τα κάστρη του. Και ωρισέν μας γουν ούτως! ότι οποίον κάστρο και χώρα προσκύνηση με το καλόν, να μηδέν έχει κανένα φόβον, ούτε κακόν ούτε κουρσεμόν αλλ’ ούτε κανέναν χαλάσμον. και οποίον κάστρο και χώρα δεν προσκυνήσουσιν, ώρισεν να τα καταλύσω και να τα χαλάσω εκ θεμελίων, ώσπερ εποίησα και την θεσσαλονίκην. Διά τούτο γράφω και λέγω σας ότι να προσκυνήσετε με το καλόν και μηδέν πλανηθείτε και ακούσετε των Φράγκων τα λογία ότι τίποτε δεν σας θέλουν ωφελήσει, πλην αν σας χαλάσουν καθώς εχαλάσασιν και τους θεσσαλονικαίους. Και ένεκεν τούτου ομνέω σας τον θεόν του Ουρανού της γης και τον προφήτην Μωάμεθ και εις τα επτά μουσάφια και εις τους εκατόν εικοσιτέσσαρες χιλιάδες προφηταις του Θεού και εις την ψυχήν μου και εις την κεφαλην μου και εις το σπαθί όπου ζώνομαι ότι να μηδέν έχετε κανέναν φόβον, μήτε αιχμαλωτισμόν, μητε πιασμόν παιδιών, μήτε εκκλησίας να χαλάσωμεν. Ο μητροπολίτης να έχει την κρίσιν του την ρωμαϊκήν και όλα τα εκκλησιαστικά δικαιώματα: οι άρχοντες όσοι έχουσιν τιμάρια, πάλιν να τα έχουσιν τα γονικά τους, τα υποστατικά τους και τα πράγματα τους όλα να τα έχουν χωρίς τινός λόγου και άλλα είτι ζητήματα θέλετε ζητήσει να σας τα δώσωμεν. Ει τε και σταθείτε πεισματικά και δεν προσκυνήσετε με το καλόν να ηξεύρετε ότι ωσπερ εδιαγουματίσαμεν την Θεσσαλονίκην και εχαλάσαμεν ταις εκκλησίαις και ερημώσαμεν και αφανίσαμεν τα πάντα, ούτως θέλομεν χαλάσει εσάς και τα πράγματα σας και το κρίμα να το γυρέψη ο θεός απ’ εσάς».

Ο «Ορισμός» του Σινάν Πασά εξασφάλιζε στους Γιαννιώτες, όχι σε όλους βέβαια, αλλά στο μητροπολίτη και στους «εντιμότατους άρχοντες» πολύτιμα προνόμια. Προνόμια όμως που δεν τα απολάμβαναν πάντοτε και τα οποία εύκολα τα καταπατούσαν αυτοί που ήταν υπεύθυνοι για την εφαρμογή τους.
Όπως κι αν εφαρμόστηκε όμως ο «Ορισμός» του Σινάν Πασά, γεγονός που δεν μπορεί κανένας να αμφισβητήσει είναι ότι ο Ορισμός αυτός έχει ιδιαίτερη σημασία, όχι μονάχα για την Ήπειρο, αλλά και για ολόκληρη την οθωμανοκρατούμενη Ελλάδα. Είναι η πρώτη συμφωνία που έγινε επίσημα από τους οθωμανούς για την κατάκτηση ενός τόπου. Σε αυτή τη συμφωνία που θα επηρεάσει σημαντικά την εξέλιξη της Ηπείρου, θα στηριχτούν και άλλες περιοχές, όπως η Χίος και οι Κυκλάδες, για να εξασφαλίσουν τα προνόμια τους.

Πηγή: Σπυρίδων Ι. Ευσταθίου

Τα πήραμε τα Γιάννενα - ζωγραφιές

Οι εφημερίδες της εποχής για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων

Διαβάστε περισσότερα, εδώ:.....>>>

Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων (βίντεο)

ΓΕΝΙΚΟ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΜΥΝΑΣ - ΓΕΕΘΑ

21 Φεβρουαρίου 1913. Απελευθέρωση Ιωαννίνων. Ιστορικό video "TA ΠΗΡΑΜΕ ΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ..."

(διάρκεια 16 λεπτά)

EPT-webTV

Μνήμες χαράς (Όταν η Ελλάδα μεγάλωνε) - «Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων»

(διάρκεια 50 λεπτά)

«Γιάννενα του στοχασμού και των θρύλων» (διάρκεια 75 λεπτά)
Βασικές ενότητες του ντοκιμαντέρ είναι: τα Βυζαντινά Γιάννενα, ο Διαφωτισμός και η Ευεργεσία, το Πασαλίκι των Ιωαννίνων, τα 100 χρόνια σκλαβιάς της πόλης μετά την Ελληνική Επανάσταση και τα 100 χρόνια της σύγχρονης πόλης μετά την απελευθέρωση το 1913.

ΜΗΧΑΝΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ:
100 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΗΠΕΙΡΟΣ - A΄ ΜΕΡΟΣ [το έπος των εθελοντών] 

(διάρκεια 50 λεπτά)

100 ΧΡΟΝΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΗΠΕΙΡΟΣ - Β΄ ΜΕΡΟΣ [ο πόλεμος των κατασκόπων] 

(διάρκεια 53 λεπτά)

Ο Χριστόδουλος Σώζος και οι Καραβιώτες Κύπριοι εθελοντές στους Βαλκανινούς Πολέμους

ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΣΩΖΟΣ
Δήμαρχος Λεμεσού
Έπεσε στο Μπιζάνι 
για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων 
το 1912 (Πέμπτη, 6 Δεκεμβρίου)

https://21february1913.blogspot.com/2013/02/blog-post_11.html

Ράδιο Πρώτο - 6/12/2012 Πρώτη Ενημέρωση - Λάζαρος Μαύρος Τρία αποσπάσματα από την εκδήλωση του Δήμου Καραβά για τους Κύπριους Εθελοντές των Βαλκανικών Πολέμων του 1912-13 και για τα 100 χρόνια από το θάνατο του Δημάρχου Λεμεσού Χριστόδουλου Σώζου. -Απαγγελία ποιημάτων Σάντρη Ζήνωνος (εγγονή του Σώζου) -Ομιλία Κωστή Κοκκινόφτα -Ομιλία Πέτρου Παπαπολυβίου

Η διαταγή της καταλήψεως των Ιωαννίνων της 21ης Φεβρουαρίου 1913

Απο την ιστοσελιδα: ΑΒΕΡΩΦ - Διαδυκτιακο θωρηκτο 

«Γενικόν Στρατηγείον, Χάνι Εμίν-Αγά 21-2-13 ώρα 5,50 πρωΐας.

Προς τα 1ον και 2ον τμήματα Στρατιάς, 2 Μεραρχίαν, Διοικητήν πυρ/κού Στρατιάς, Σύνταγμα ιππικού και μοίραν πυροβολικού.

1. Ο τουρκικός στρατός εδήλωσεν ότι παραδίδεται αιχμάλωτος πολέμου άνευ όρων.

2. Συνεφώνησαν όπως πάντα τα Τμήματα υψώσωσι λευκήν σημαίαν, άμα δε τη προσεγγίσει των ημετέρων θα καταθέσωσι τα όπλα και θα παραδίδωνται.

3. Το 2ον Τμήμα Στρατιάς να αποστείλη αμέσως ισχυρόν Τμήμα στρατού, όπως φράξη τας προς Β(ορράν). των Ι.(ωαννίνων) οδούς εις απόστασιν 5 τουλάχιστον χλμ. προς Β.(ορράν) της πόλεως. Το Τμήμα τούτο να μη διέλθη εντός της πόλεως. Τα λοιπά Τμήματα του δευτέρου τμήματος Στρατιάς δεν θα υπερβώσι την γραμμήν Κατσικά – Ραψίστα – Σαδοβίστα.

4. Τα τμήματα της 2ας Μεραρχίας να προχωρήσωσι μέχρι Βοδίβιστας – Πετρώδης λόφος – Αγία Παρασκευή ανατολικώς Χάνι Μπιζανίου.

5. Το 1ον Τμ. Στρατιάς να προχωρήση μέχρι γραμμής Κατσικά – Αγ. Παρασκευή ανατολ. Χάνι Μπιζανίου.

6. Στρατιωτικόν Διοικητήν Ιωαννίνων διορίζω τον υποστράτηγον Σούτσον.

7. Το Σύνταγμα ιππικού να αναχωρήση αμέσως, παραλαμβάνον δε και την εις Βοδίβισταν ίλην να εισέλθη εις την πόλιν των Ιωαννίνων και τεθή υπό τας διαταγάς του υποστρατήγου Σούτσου διά την φρούρησιν της πόλεως.

8. Ουδέν έτερον τμήμα ή μεμονωμένοι άνδρες ή αξιωματικοί θα εισέλθωσιν εις την πόλιν άνευ ειδικής διαταγής μου.

9. Ο Διοικητής του 2ου Τμήματος Στρατιάς να θέση εις την διάθεσιν του υποστρατήγου Σούτσου πάσαν παρ’ αυτού αιτηθησομένην δύναμιν.

10. Αι Μεραρχίαι να συναθροίζωσι παρ’ αυταίς τους παρ’ αυτών συλλαμβανομένους αιχμαλώτους και καταυλίζωσι τούτους υπό φρούρησιν, μέχρις εκδόσεως γενικών διαταγών μου, κανονιζουσών τα της μεταφοράς των.

Κωνσταντίνος Διάδοχος»

.

Πηγή: Μεγάλη Στρατιωτική και Ναυτική Εγκυκλοπαίδεια, εκδ. ΓΕΣ και ΓΕΝ, Αθήνα 1929, τόμος 3ος, σελ. 606 – 607

Τραγούδια (σε μορφή mp3)

Κατεβάστε τραγούδια σε μορφή mp3 από εδώ.....>>>

01 ΑΣΠΡΟ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟ

02 ΕΝΑΣ ΔΕΡΒΙΣΗΣ

03 ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΖΕΙ

04 ΤΑ ΠΗΡΑΜΕ ΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ

05 ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ

06 ΓΥΑΛΙΝΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ

07 ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΖΕΙ (ΡΕΜΠΕΤΙΚΟ)

08 Τα Πήραμε τα Γιάννενα (Πίτα του Ηπειρώτη 2013)

09 Σε μια γωνιά ελληνική (18dim-ioann)

10 Βασιλική προστάζει

11 Εσείς πουλιά πετούμενα

12 Σήκω καημένε Αλή πασά

13 Το Μπιζάνι (Σοφία Κιτσανέλη)

14 Στα ξακουσμένα Γιάννενα

15 Τα πήραμε τα Γιάννενα

Τραγούδια για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων (playlist με 9 τραγούδια)

Συλλογή φωτογραφικού υλικού για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων

Απελευθέρωση της Ηπείρου 1912/13

Και τώρα η Ήπειρος!

Από τη σελίδα: http://thehistoryofgreece.blogspot.com/p/blog-page_8010.html

Και τώρα η Ήπειρος!

Στο μέτωπο της Ηπείρου οι επιχειρήσεις διεξάγονταν με βραδύτερο ρυθμό. Αν και ο ελληνικός στρατός κατέλαβε με σχετική ευκολία την Άρτα, την Πρέβεζα, την Καλαμπάκα και το Μέτσοβο, σχεδόν καθηλώθηκε μπροστά στο Μπιζάνι, ένα ύψωμα 15 χιλιόμετρα περίπου έξω από τα Γιάννενα το οποίο είχαν οχυρώσει οι Τούρκοι εμποδίζοντας έτσι την προέλαση προς την πρωτεύουσα της Ηπείρου. Μετά την κατάκτηση όμως της Θεσσαλονίκης ο Στρατός της Ηπείρου ενισχύθηκε με δυνάμεις της Στρατιάς της Θεσσαλίας. Στις 10 Ιανουαρίου 1913 ο αρχιστράτηγος διάδοχος Κωνσταντίνος εγκατέστησε το στρατηγείο του στη Φιλιππιάδα αναλαμβάνοντας τη διοίκηση όλων των μονάδων που υπήρχαν στην Ήπειρο. Το ενδιαφέρον του Βενιζέλου για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων ήταν μεγάλο. Στις 6 Φεβρουαρίου ο Πρωθυπουργός και Υπουργός Στρατιωτικών έφθασε στο μέτωπο για να συνεννοηθεί με τον Κωνσταντίνο για τις περαιτέρω στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Απελευθέρωση Ιωαννίνων

Ο Ελληνικός Στρατός του 1912, διαθέτοντας σχετικά περιορισμένες δυνάμεις και όντας υποχρεωμένος να διεξάγει επιχειρήσεις σε δύο μέτωπα, της Μακεδονίας και της Ηπείρου, δεν ήταν δυνατό να αναλάβει επιθετικές ενέργειες ταυτόχρονα και προς τις δύο αυτές κατευθύνσεις. Έτσι αποφασίστηκε να δοθεί προτεραιότητα στην απελευθέρωση της Μακεδονίας, αφού το επέβαλλαν σοβαροί εθνικοί λόγοι. Στην Ήπειρο διατέθηκε αρχικά δύναμη μιας μεραρχίας περίπου, υπό τον Αντιστράτηγο Σαπουντζάκη Κωνσταντίνο, με αμυντική κυρίως αποστολή που απέβλεπε στην εξασφάλιση της μεθορίου, η οποία άρχιζε από το Άκτιο (στον Αμβρακικό κόλπο), περνούσε από την Άρτα και κατέληγε στα Τζουμέρκα, συνολικού αναπτύγματος 150 χιλιομέτρων περίπου.

Παρόλα αυτά, με την έναρξη του πολέμου, οι ελληνικές δυνάμεις στην Ήπειρο (Στρατός Ηπείρου) πέρασαν τον Άραχθο και αφού κατέλαβαν, μετά από σύντομο αγώνα, διάφορα δεσπόζοντα υψώματα στα βορειοδυτικά της Άρτας, προέλασαν προς την Πρέβεζα την οποία απελευθέρωσαν στις 21 Οκτωβρίου και την οργάνωσαν ως βάση εφοδιασμού τους.Μετά τις παραπάνω επιτυχίες, αλλά και την ευμενή εξέλιξη των επιχειρήσεων στη Μακεδονία, το Υπουργείο Στρατιωτικών ενίσχυσε το Στρατό Ηπείρου με διάφορες μονάδες από το μακεδονικό μέτωπο και το εσωτερικό και μετέβαλε την αποστολή του από αμυντική σε επιθετική.Επακολούθησαν σκληροί αγώνες, στη διάρκεια των οποίων τα ελληνικά τμήματα κατέλαβαν στις 28 Οκτωβρίου την ισχυρή τοποθεσία Πέντε Πηγάδια και συνέχισαν προς την πεδιάδα των Ιωαννίνων, όπου είχε συγκεντρωθεί ο όγκος των τουρκικών δυνάμεων. Παράλληλα, άλλα ελληνικά τμήματα, που εξόρμησαν από την περιοχή της Καλαμπάκας, απελευθέρωσαν στις 31 Οκτωβρίου το Μέτσοβο.

Στο μεταξύ όμως οι συνθήκες του αγώνα είχαν μεταβληθεί σημαντικά, λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών και της σοβαρής ενισχύσεως των Τούρκων με νέες δυνάμεις από την περιοχή του Μοναστηρίου. Έτσι η προέλαση του Ελληνικού Στρατού ανακόπηκε και οι αντίπαλοι περιορίστηκαν σε ανταλλαγή πυρών και αγώνα προφυλακών.Tο τελευταίο δεκαήμερο του Νοεμβρίου, ύστερα από απόφαση της Κυβερνήσεως να επιδιώξει την απελευθέρωση της Ηπείρου πριν από τη σύναψη συνθήκης ειρήνης μεταξύ των εμπολέμων, ο Στρατός Ηπείρου ενισχύθηκε με τη IΙ Μεραρχία από τη Θεσσαλονίκη και ανέλαβε νέα επιθετική προσπάθεια.Μετά όμως από αλλεπάλληλες ενέργειες, από 1 μέχρι 3 Δεκεμβρίου, οι ελληνικές δυνάμεις προσέκρουσαν στην οχυρωμένη τοποθεσία των Ιωαννίνων, όπου και αναχαιτίστηκαν. Επακολούθησε περίοδος στασιμότητας στο μέτωπο, μέχρι της ενισχύσεως του Στρατού Ηπείρου και με τις IV και VI Μεραρχίες από το Θέατρο Επιχειρήσεων Μακεδονίας, αφού στο μεταξύ είχε ολοκληρωθεί η απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και της Δυτικής Μακεδονίας και ήταν δυνατή η αποδέσμευση δυνάμεων για την επίσπευση της απελευθερώσεως της Ηπείρου.

Νέα επίθεση που έγινε από τις 7 μέχρι τις 10 Ιανουαρίου 1913, με κύρια προσπάθεια κατά του Οχυρού Μπιζάνι, αναχαιτίστηκε και πάλι από τους Τούρκους, με πολλές μάλιστα απώλειες για τις ελληνικές δυνάμεις.Τελικά σφοδρή επίθεση, που εκτοξεύτηκε στις 20 Φεβρουαρίου του ίδιου έτους, είχε ως αποτέλεσμα τον αιφνιδιασμό των Τούρκων, ιδίως από τη βαθειά ελληνική εισχώρηση στο δεξιό πλευρό τους και την «άνευ όρων» παράδοση στον Ελληνικό Στρατό της πόλεως των Ιωαννίνων, μετά δύο ημέρες, 21 Φεβρουαρίου 1913, από τον Τούρκο Διοικητή Εσσάτ Πασά.Η νίκη είχε βραβεύσει τις ακαταπόνητες προσπάθειες, τον απαράμιλλο ενθουσιασμό, τη φιλοπατρία και την ακλόνητη πίστη του Έλληνα μαχητή. Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων, πέρα από την εξουδετέρωση κάθε σοβαρής τουρκικής αντιστάσεως στην Ήπειρο και την κυρίευση σημαντικού πολεμικού υλικού, είχε πρώτιστα σοβαρή επίδραση στο ελληνικό γόητρο, το οποίο μετά και από την επιτυχία αυτή εξυψώθηκε διεθνώς. Ο ενθουσιασμός, με τον οποίο ο λαός των Ιωαννίνων δέχτηκε την είσοδο στην πόλη των ελληνικών στρατευμάτων, κατόπτριζε και τον πανελλήνιο ενθουσιασμό, που ήταν πράγματι πρωτοφανής.

ΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Στις 21/2 τα μεσάνυχτα υπογράφτηκε το πρωτόκολλο της παράδοσης των Ιωαννίνων. Εν ονόματι της Α.Β.Υ. Του διαδόχου υπέγραψαν οι λοχαγοί του Γενικού Επιτελείου κ.κ. Στρατηγός και Μεταξάς και ο τέως διοικητής Ιωαννίνων Βαχήπ Μπέης

Ο Κωνσταντίνος με το ακόλουθο τηλεγράφημα ενημερώνει. Τον πατέρα του, Βασιλιά Γεώργιο Α΄ για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων:

«ΕΜΙΝ ΑΓΑ σημ. 21 Φεβρουαρίου 1913

Α.Μ. Βασιλέα . Θεσσαλονίκη.

«Αλωθέντος υπό του ελληνικού στρατού ολοκλήρου του δυτικού μετώπου του φρουρίου των Ιωαννίνων και κυκλωθείσης της γραμμής των ερεισμάτων του Μπιζανίου και Καστρίτσης ο Εσάτ Πασσάς μοι εδήλωσε την στιγμήν ταύτην ότι ο στρατός του παραδίδεται αιχμάλωτος πολέμου. Λεπτομερείας μεγάλης νίκης του ανδρείου στρατού μας τηλεγραφήσω προσεχώς.

Κωνσταντίνος Διάδοχος»

Οι ιππείς του Πιερράνου του Σούτσου και του Μαυρομιχάλη ήταν οι πρώτοι που μπήκαν στην πόλη, ενώ το πρωί κυμάτιζε στα οχυρώματα του Μπιζανίου η ελληνική σημαία. Ακολούθησε για αρκετές ώρες η παράδοση των όπλων του Οθωμανικού στρατού. Περί τις 33.000 άνδρες αφοπλίστηκαν εκείνη την ημέρα. Ο Διάδοχος Κωνσταντίνος ανέβηκε στο Γενικό παρατηρητήριο του Πυροβολικού ακριβώς στο σημείο εκείνο που πριν λίγο έλειψε να τραυματιστούν ο ίδιος και Πρωθυπουργός Βενιζέλος που είχε επισκεφτεί την περιοχή.

Επιστολικό δελτάριο. Διαστ. 138Χ88 χιλ.

Αναπαράσταση της παράδοσης της πόλης των Ιωαννίνων από τον Εσάτ πασά στον Έλληνα Διάδοχο. Ο Εσάτ πασάς κρατά στο χέρι του σφραγισμένο το πρωτόκολλο της παράδοσης και το παραδίδει στα χέρια του Κωνσταντίνου.

Βρείτε πλούσιο φωτογραφικό υλικό και πληροφορίες για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων

«ΛΕΥΘΕΡΩΜΕΝΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ», Εμβατήριο του Ιωσήφ Καίσαρη

Ἐμπρός καιρὸ μὴ χάνωμεν.

Ἐμπρός, Ἐμπρός, λεβέντες μου,

γοργοὶ καὶ δοξασμένοι.

«ΛΕΥΘΕΡΩΜΕΝΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ» Εμβατήριο του Ιωσήφ Καίσαρη

(Κέρκυρα 1845 - Αθήνα 1923). Αφιερωμένο στον Ελ. Βενιζέλο. Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων έγινε στις 21 Φεβρουαρίου του 1913 μετά από τη μεγάλη νίκη στο Μπιζάνι. Η παρτιτούρα του βρίσκεται στη σελίδα:

http://digma.mmb.org.gr/Item.aspx?kkt=GRSON000000003

«Όταν ήμουν στον πόλεμο», ΛΟΥΚΙΑΣ ΖΑΔΕ

Διαβάστε το πολύ ενδιαφέρον και σημαντικό ιστορικό τεκμήριο της ΛΟΥΚΙΑΣ ΖΑΔΕ, εδώ.....>>>

Η εθελόντρια νοσοκόμα Λουκία Ζαδέ, σε κείμενό της για τους Βαλκανικούς Πολέμους, περιγράφει αναμνήσεις από την άλωση των Ιωαννίνων και εντυπώσεις της από τούρκικα σπίτια, όπως αυτή του σπιτιού του Οθωμανού πασά Εσσάτ και του ανιψιού του -και υπασπιστή του-, Ρεούφ Βέη:

«Ένα σαλόνι μεγάλο και αρκετά πλούσιο, γύρω-γύρω σοφάδες σκεπασμένοι με ωραία ανατολικά υφάσματα, καθώς και το πάτωμα με περσικά ταπέτα, και οι τοίχοι. Ένα τραπεζάκι στη μέση με τέσσερα σερβίτσια από φαγιάνς, με ασημένια μαχαιροπήρουνα, κρυστάλλινα ποτήρια, πετσέτες άσπρες σαν κρίνους, αλλά χωρίς τραπεζομάνδηλο!... μόνο με μουσαμά πρόστυχο και σκούρο.

Μας δέχεται μια ώμορφη νέα 17-18 ετών με μεγάλα καστανά μάτια, δέρμα ροδόλευκο, ωραία μαλλιά κρυμμένα σε σκούρο μανδηλάκι, σαν εκείνο που φορούν οι δικές μας νησιώτισσες· δειλή, συνεσταλμένη, με φωνή γλυκειά, απλά ντυμένη, με μια φούστα από κλαδωτό ύφασμα, μια πολκίτσα χωρίς κανένα στολίδι, με πασουμάκια. Το όλον χαριτωμένο και ιδιόρρυθμο.

Έρχεται η μητέρα, εκπάγλου καλλονής, με μάτια πρωτοφανούς ωραιότητος, με δυο μακριές πλεξούδες ώς τα γόνατα, χονδρές, καστανές, σγουρές. Ντυμένη όπως και η κόρη της. Μιλούν- βέρες Ηπειρώτισσες- Ελληνικά· ούτε ξέρουν καν Τούρκικα, εκτός της Νουριέ χανούμ (της κόρης) η οποία εσπούδασε Τουρκικά. Πονούν τους Έλληνας με τους οποίους ανετράφησαν, μισούν τους Βουλγάρους, τους Αλβανούς· μπρος στον Έλληνα η Τούρκισσα σηκώνει το τσαρτσάφ της (το βέλλο της), μπρος στον Εβραίο ποτέ!

Το γεύμα τελειώνει με μεγάλην ευθυμίαν· μια ωραία ασημένια λεκάνη σκεπασμένη με τρυπητό σκέπασμα σου παρουσιάζεται να πλένης τα χέρια σου· το νερό εξαφανίζεται από κάτω... το άκρον άωτον της προσοχής πια ως προς την καθαριότητα.

Οι Τούρκοι δεν είνε βάρβαροι. Από όλους αυτούς τους διακεκριμένους αξιωματικούς που γνώρισα, έλειπε η αυθάδεια και ο σαρκασμός, και είχαν στα μάτια και τα χείλη την ειλικρίνειαν των ωραίων χρωμάτων της Ανατολής, εκείνην την ίδια που μετριασμένη από την επίδρασι της χρυσομπογιάς της δύσεως έχομε και μεις».

Από την εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ

...έγραφε το παράρτημα: «Έπεσε το Μπιζάνι»

Ένα ιστορικό ντοκιμαντέρ από το Κινηματογραφικό Αρχείο του Πολεμικού Μουσείου,
διάρκειας 16 λεπτών, με θέμα τους αγώνες για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων
στις 21 Φεβρουαρίου 1913.