Ανέκδοτες φωτογραφίες από τους Βαλκανικούς πολέμους 1912-13 και την απελευθέρωση των Ιωαννίνων

Ανέκδοτες φωτογραφίες από τους Βαλκανικούς πολέμους 1912-13
και την απελευθέρωση των Ιωαννίνων,
τραβηγμένες από τον ζωγράφο Νικόλαο Οθωναίο (1877-1949)

[από το αρχείο Νίνας και Αλέκου Κέντρου]

Η μάχη του Μπιζανίου

Αφιέρωμα [με πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό] στη μάχη του Μπιζανίου και στην απελευθέρωση των Ιωαννίνων από την VIII Μεραρχία Πεζικού και το Στρατιωτικό Μουσείο Πολέμου 1912 - 1913.

http://www.army.gr/flash%20sites/balkanikwnpolemwn/index.html

Στα Οχυρά του Μπιζανίου

Στα Οχυρά του Μπιζανίου 

   Στα περίφημα οχυρά του Μπιζανίου βρέθηκαν σήμερα το πρωί (σ.σ. 19 Φεβρουαρίου 2012) οι Αρχές της πόλης μας, όπου αξιωματικοί της 8ης Μεραρχίας πραγματοποίησαν τοπογραφική και ιστορική ενημέρωση σχετικά με τις μάχες του Φεβρουαρίου του 1913, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τα Ελληνικά στρατεύματα να απελευθερώσουν την πόλη των Ιωαννίνων από τον Τουρκικό ζυγό.

 Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο: Photos from Ioannina

Φωτογραφικό υλικό από τη Βουλή των Ελλήνων

Φωτογραφικό υλικό από τον πόλεμο για την απελευθέρωση της Ηπείρου...

Οι λιθογραφίες και οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913

Σημείωση: Επειδή η συγκεκριμένη έκθεση είναι πολύ αξιόλογη θα έπρεπε, ίσως, οι υπεύθυνοι του Λαογραφικού Μουσείου "Κώστας Φρόντζος" να εξετάσουν την πιθανότητα παράτασής της, μιας και το μεγαλύτερο διάστημα που διαρκεί η έκθεση τα σχολεία ήταν κλειστά λόγω των διακοπών των Χριστουγέννων.

[ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ "ΚΩΣΤΑΣ ΦΡΟΝΤΖΟΣ", οδός Μιχαήλ Αγγέλου 42, τηλ. 26510.23566]

Στον ιστότοπο της Βουλής των Ελλήνων υπάρχει αφιέρωμα στους Βαλκανικούς πολέμους 1912-1913 όπου εκτός των άλλων μπορείτε να δείτε μια εφαρμογή σχετικά με τις λιθογραφίες(εδώ)  και τον τρόπο δημιουργίας τους.

"Για τη λευτεριά της μικρής μας πόλης"

Στα πλαίσια του εορτασμού της 100ης επετείου από την Απελευθέρωση των Ιωαννίνων,

το 7ο Γυμνάσιο συμμετέχει με θεατρικό δρώμενο, μίας (1) ώρας, από τους μαθητές και τις μαθήτριες του σχολείου. 

Περιλαμβάνει 8 δρώμενα, που έγραψε η κ. Σταματία Λ. Μ. Σταμάτη, με τους τίτλους:
・    Ανακοινωθέντα
・    Λάμπρω Λώλη
・    Γυναίκες απο τα Τσερίτσανα
・    Νικολάκη Εφέντης
・    3 Μπιζανομάχοι
・    Γκυ Σαντεπλαίρ
・    Γιαννιώτες παλιοί
・    Βελισσαρίου: Μαύρος Καβαλάρης

Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση του 7ου γυμνασίου,

καθώς και αποσπάσματα από τα δρώμενα,

μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα που δημιούργησαν στα πλαίσια των εκδηλώσεων 

για τα "Ελευθέρια" της πόλης μας,  εδώ... >>>

«Λορέντζος Μαβίλης. Ηρωικός κι ευαίσθητος!»

  

Μουσικοθεατρική παράσταση αφιερωμένη στον μεγάλο ήρωα Λορέντζο Μαβίλη.

Ο Άγγελος Παπαγεωργίου δημοσίευσε στο YouTube μια εξαιρετική μουσικοθεατρική παράσταση αφιερωμένη στον μεγάλο ήρωα Λορέντζο Μαβίλη η οποία αποτελείται από κείμενα, οδηγίες για το θεατρικό μέρος και 12 τραγούδια που παρουσιάζουν τη ζωή και το έργο του σπουδαίου ποιητή και γενναίου αγωνιστή που έδωσε τη ζωή του στην προσπάθεια να ελευθερώσει τα Γιάννενα από τον Τούρκο κατακτητή.

Μακάρι κάποιο σχολείο να μπορέσει να ανεβάσει αυτό το καταπληκτικό έργο στη μνήμη όχι μόνο του ήρωα Λορέντζου Μαβίλη, μα και όλων όσων αγωνίστηκαν για να ελευθερωθούν τα όμορφα και χιλιοτραγουδισμένα Γιάννενα. Ιδιαίτερα όμως στη μνήμη όλων των εθελοντών που ήρθαν από κάθε σημείο της γης για να πολεμήσουν και να δώσουν τη ζωή τους για τα μεγάλα ιδανικά της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της δημοκρατίας.

Αναφέρει ο δημιουργός στην πρώτη ενότητα:
«Ξεκινά η μουσικοθεατρική παράσταση του έργου μου "Λορέντζος Μαβίλης. Ηρωικός κι ευαίσθητος".
Εμφανίζεται, επί σκηνής,ο δάσκαλος του έργου και λέει:
"Γιάννινα. Υψώματα Δρίσκου. 28 Νοέμβρη 1912.
Ο Γαριβαλδινός-ποιητής Λορέντζος Μαβίλης, στη διάρκεια της μάχης με τους Τούρκους, πριν πετάξει στην αθανασία, αφήνοντας παρακαταθήκη στους επερχόμενους -δασκάλους, μαθητές και λαό- τη θυσία του εκεί στο Δρίσκο, γυρνά και προφητικά μιλά στο βοριά που λυσσομανά, για τα δεινά που θά 'βρουν αργότερα τη φυλή μας:

"-Θά 'ρθουνε χρόνια δίσεκτα
και τέρμινα-αλυσίδες!
Δεν θα 'χουν λόγο οι ποιητές
και θα 'χουν οι κιοτήδες!" ...

"..Αυτή λοιπόν, τη θυσία του, ζητά απ' το βοριά, να μπαίνει στα σχολειά και να τη διηγιέται σε παιδιά και δασκάλους, στους δίσεκτους καιρούς που θά 'ρθουν...Kι έτσι ν' ατσαλώνονται όλοι :δάσκαλοι, ελληνάκια και λαός, μπολιασμένοι με το λόγο του πατριώτη ποιητή.
Μπολιασμένοι με τη Γλώσσα την Άγια, του Σολωμού, του Μακρυγιάννη και του Ελύτη."...»

Ο ήρωας πέφτει νεκρός στη μάχη.

Βρείτε το αριστούργημα του Άγγελου Παπαγεωργίου, εδώ... >>>

«Καθώς χάραζε η λευτεριά», Δ. Σαλαμάγκα

Η Ηπειρωτική Εταιρεία δημοσιεύει σε συνέχειες το βιβλίο του Δ. Σαλαμάγκα: 

«Καθώς χάραζε η λευτεριά» απ' όπου αναδημοσιεύουμε κι εμείς τις πέντε πρώτες ενότητες.

 Όλο το κείμενο, καθώς και πολλές ακόμα πληροφορίες για τον απελευθερωτικό αγώνα στην Ήπειρο
 μπορείτε να βρείτε στην "Ηπειρωτική Εταιρεία" και στο "Ηπειρωτικό Κομιτάτο", στο facebook.

Καθώς χάραζε η λευτεριά

Δ. Σαλαμάγκα, 1963 Β’ 1904-1914

Ὁ Μακαρονάς

Τὰ τελευταῖα χρόνια τῆς Τουρκοκρατίας, τὰ σημειώνει ἔντονα στὴν Ἤπειρο, ἡ λεγόμενη τότε «Βερολίνειος γραμμή».

Τη θυμᾶμαι τὴ γραμμὴ αὐτὴ - χωρίς καὶ νάχα καὶ πραγματική συνείδησή της - ἀπὸ τὰ πολύ μικρὰ μου χρόνια.

Ἤμουν δὲν ἤμουν στὸ Σχολαρχεῖο κι’ ὅλοι τότε μιλοῦσαν γιὰ τὴν περίφημη αὐτὴ γραμμὴ ὅλοι, ἐκεῖ τὰ εἴχαμε σκλαβωμένα: καὶ νοῦ καὶ ψυχὴ. Μικροὶ καὶ μεγάλα, σοφοὶ κι’ ἀγράμματοι, φτωχοὶ καὶ πλούσιοι, μιλούσαμε γι’ αὐτὴ, σὰν γιὰ κάτι πού, κάποτε, εἴχαμε βρεθῆ πολύ, πολύ κοντά μου, μὰ πού, ἀπὸ ἀδικία κἄποιον μεγάλων, δὲν το κερδίσαμε, δὲν τὸ χαρήκαμε, δὲν τὸ ἀπολαύσουμε· κι’ ἄς τὸ καρτερούσαμε ἀπὸ καιροὺς.

Καὶ πάντοτε τα ἀποζητούσαμε, σαν κἄποιο παράδεισο, ποὺ τὸν εἴχαμε σὲ χρόνια χάσει μακρυνά.

-Νἄρθη τὸ Ρωμέϊκο…, ὅπως λέγαμε, τότε, τὴν ἐλεύθερη Ἑλλάδα.

-Νἄρθη ἡ λευτεριά!... Νὰ σωθοῦν τῆς σκλαβιᾶς τὰ βάσανα!... Νὰ δοῦμε τὴ γαλανἠ σημαία νὰ κυματίζῃ λεύτερα στὸν ἀέρα μας!...

-Νἀ γίνουμε Ἕλληνες!...

Πολύ ἀργότερα, ἔμαθα πώς, σὲ κἄποιο Συνέδριο ποὺ εἶχαν κάνει στο Βερολίνο οἱ μεγάλες Δυνάμεις, εἶχαν ἀποφασίσει νὰ δώσουν τμῆμα τῆς Ἠπείρου στὴν Ἑλλάδα, ἴσαμε τὸν ποταμὸ Θύαμι, τὸ γνωστὸ Καλαμᾶ. Κι’ αὐτὴ ἦταν ἡ περίφημη ἡ «Βερολίνειος» γραμμὴ. Μὰ οἱ ἴδιες πάλι οἱ Δυνάμεις, γιὰ χάρη τῆς Τουρκιᾶς, τὴν κατέβασαν στὸν Ἄραχθο, κι’ ἔτσι μείναμε ἐμεῖς ξανὰ σκλαβωμένοι.

Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ
 

Κατά την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων, ο ρόλος του στρατού Ηπείρου ήταν κυρίως αμυντικός αφού το μεγαλύτερο μέρος των στρατιωτικών τμημάτων είχε αξιοποιηθεί στο μέτωπο της Μακεδονίας. Μετά την προσάρτηση της Θεσσαλονίκης η Οθωμανική Αυτοκρατορία ζητάει ανακωχή λόγω όμως του ότι τα Ιωάννινα δεν είχαν ακόμα απελευθερωθεί η ελληνική πλευρά δέχεται να συμμετάσχει στις συζητήσεις ειρήνης ξεκαθαρίζοντας ότι μέχρι τη σύναψη της συμφωνίας η Ελλάδα θα βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση.

Ο Στρατός της Ηπείρου κατά την έναρξη του πολέμου αν και ολιγάριθμος ξεκίνησε να επιχειρεί εναντίον του Τούρκικου στρατού και αρχικά σημείωσε σπουδαίες νίκες καταλαμβάνοντας την Πρέβεζα με την βοήθεια του ελληνικού στόλου (21 Οκτωβρίου – 3 Νοεμβρίου 1912) και κάμπτοντας την αντίσταση του Τουρκικού Στρατού στη μάχη στα Πέντε Πηγάδια. Θεωρητικά πλέον ο δρόμος για την κατάληψη των Ιωαννίνων είχε ανοίξει.

Υπήρχαν όμως τεράστιες δυσκολίες που κώλυαν την επίθεση για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων διότι πέρα από την αριθμητική τους υπεροχή οι Τούρκοι είχαν μετακινηθεί στο Μπιζάνι που όπως αναφέρουν οι ιστορικοί ήταν «ισχυρώς οχυρωμένον». Αυτές οι δυσχέρειες σε συνδυασμό με το δριμύ ψύχος και την έλλειψη εφοδίων είχαν καθηλώσει τον ελληνικό στρατό σε αμυντική θέση.

Μετά την σταθεροποίηση του Μακεδονικού Μετώπου ο κύριος όγκος του στρατού Θεσσαλίας κατεβαίνει για να ενισχύσει το στρατό Ηπείρου. Την αρχιστρατηγία αναλαμβάνει ο Διάδοχος Κωνσταντίνος. Το σχέδιο το οποίο εκπονήθηκε ήταν η επίθεση «δι ελιγμού» και ενώ το σχέδιο προέβλεπε την επίθεση από δεξιά, το Στρατηγείο εσκεμμένα άρχισε να διασπείρει την είδηση ότι η επίθεση θα γινόταν από την αριστερή πλευρά. Η επιτυχία του αιφνιδιασμού σε συνδυασμό με την ικανότητα του πυροβολικού οδηγούν στη πτώση του Μπιζανίου. 

Λόγω της πτώσης του Μπιζανίου ο διοικητής των Ιωαννίνων Εσάτ Πασάς αναγκάσθηκε να στείλει απεσταλμένους για παράδοση της πόλης. Η συμφωνία επιτεύχθηκε και η παράδοση της πόλης ορίσθηκε για τις 8 το πρωί της 21ης Φεβρουαρίου. Υπεγράφη και σχετικό πρωτόκολλο παράδοσης. Το υπέγραφε ο διοικητής της οχυρωμένης τοποθεσίας Τούρκος αντισυνταγματάρχης Βεχήπ Μπέης και οι Έλληνες λοχαγοί Ιωάννης Μεταξάς και Ξενοφών Στρατηγός.

Ο Διάδοχος Κωνσταντίνος εισήλθε στην πόλη στις 22 Φεβρουαρίου και μαζί με το Στράτευμα έγιναν δεκτοί από τους κατοίκους με ενθουσιώδεις εκδηλώσεις.

Πηγή:  [Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων όπως παρουσιάζεται στην ιστοσελίδα της Βασιλικής Οικογένειας]

100 χρόνια ελεύθερα Γιάννενα

Τα σχολεία της Δ/νσης Π.Ε. Ιωαννίνων γιορτάζουν τα 100 χρόνια απελευθέρωσης της πόλης...Συμμετέχουν στα "ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ"

«Την ιστορία μελέτα παιδί μου, γιατί έτσι όχι μόνο τον εαυτό σου και τη ζωή σου θα κάμεις ένδοξη και χρήσιμη στην ανθρώπινη κοινωνία, αλλά και το μυαλό σου οξυδερκέστερο και διαυγέστερο... » [Ιπποκράτης]

Η Δ/νση Π.Ε. Ιωαννίνων με αφορμή τον εορτασμό των "Ελευθερίων της Πόλης των Ιωαννίνων" δημιούργησε το παρόν ιστολόγιο για να συγκεντρώσει όσο το δυνατόν περισσότερο υλικό σε ψηφιακή μορφή, που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε κάθε σχολείο της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης για τον εορτασμό της επετείου.

Τα σχολεία επίσης θα μπορούν να προτείνουν με τη σειρά τους ανάλογο υλικό (φωτογραφίες - κείμενα - videos - βιβλία - ιστορικές πηγές - ποιήματα - τραγούδια - δραστηριότητες κ.λ.π.) στέλνοντάς το σε ηλεκτρονική μορφή στο email: 100giannena@gmail.com     Το υλικό αυτό θα αναρτάται και θα είναι στη διάθεση τόσο των εκπαιδευτικών όσο και των μαθητών για την υλοποίηση σχεδίων εργασίας, προγραμμάτων ή σχετικών εκδηλώσεων για τον εορτασμό των Ελευθερίων της πόλης.

Επισκεφτείτε το ιστολόγιο για τα "Ελευθέρια της Πόλης των Ιωαννίνων", εδώ... >>>

Οι Κρητικοί στον αγώνα για την ελευθερία της Ηπείρου

...εκιά που ζουν οι αετοί και αγνοούνε οι ...κουτοί
ΕλληνοΚρητίκαρος με ΚρητικοΕλληνίδα
κρατήσανε πολύ γερά πολιτισμού κοιτίδα.
Ήρθανε και στην Ήπειρο να την ελευθερώσουν
δόξα αμάραντη παντού στον τόπο να απλώσουν!

Από την εφημερίδα: "ΤΑ ΝΕΑ ΤΩΝ ΦΙΛΙΑΤΩΝ"

Μαχητές του εθελοντικού σώματος του οπλαρχηγού Φαρμάκη
(γύρω στα 1908). 

Φωτογραφία από το αρχείο της  Ηπειρωτικής Εταιρείας.

Δημοτικό τραγούδι

Κρητικόπουλο ψυχομαχεί στου Μπιζανιού τη ράχη

Δεν έχει μάνα να τον κλαίει, κύρη να τον λυπάται,

ούτε αδερφό ουτ΄αδερφή να τον ψυχοπονάται,

μόνο το δεκανέα ντου κι εκείνος τον λυπάται.

- Σηκώσου, στρατιώτη μου, κι αντρείο παλικάρι,

να πάρεις το τουφέκι σου να πάμεν- ε στη μάχη,

τσι Τούρκους να νικήσομε κι ύστερα να ποθάνεις.

Για να’χω ώρα πλειότερη το μνήμα σου να σκάψω

και σαν αντρείο Κρητικό να κάτσω να σε κλάψω.

- Παρακαλώ σας, βρε παιδιά κι αντρεία παλικάρια,

το μνήμα μου να σκάψετε στο μπλιο ψηλό χαράκι,

για να θεωρώ τσι κανονιές, που’ρχοντ’ απ΄το Μπιζάνι,

να βλέπω και τα Γιάννενα, τη λίμνη τη μεγάλη.

Κι αν πάτε και στον τόπο μου, να πείτε τση μαμάς μου,

τση μπλια καλής ξαδέρφης μου και τσ΄αγαπητικάς μου,

πέτε τσης πως παντρεύτηκα στου Μπιζανιού τη ράχη.

Την πλάκα πήρα πεθερά, τη μαύρη γης γυναίκα

και τα σφαιρίδια κανονιού αδέρφια κι αξαδέλφια.

Κι όντεν ασπρίσ’ ο κόρακας και γίνει περιστέρι,

Τότε κι εμείς δα σμίξομε, φίλοι μου μπιστεμένοι. 

Το εθελοντικό σώμα του καπετάν Μάρκου Δεληγιαννάκη στην Ήπειρο.

Ηπειρωτική Εταιρεία

ΟΙ ΚΡΗΤΕΣ ΠΟΛΕΜΟΥΝ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ ΤΟ 1912-1913

ΩΔΗ ΣΤΟΝ ΚΑΠΕΤΑΝ ΜΑΡΚΟΝ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΑΚΗ

Καπετάνιο Αντάρτικων Σωμάτων της περιφερείας Σουλίου και Παραμυθιάς Ηπείρου 
από τις αρχές της εκστρατείας μέχρι τέλους, 
δηλαδή από τον Οκτώβριο του 1912 μέχρι τέλος Μαρτίου του 1913.

ΥΠΟ

Β. Γ. ΒΕΡΝΑΔΗ

ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΥ

1

Τρεις αδελφοί τρεις αρχηγοί τρεις πρωτοκαπετάνιοι

Από την Κρήτη ξεκινούν στον πόλεμον να πάνε,

Ν' αγωνισθούν στην Ήπειρον και εις την Μακεδονία

Στα σκλαβωμένα αδέλφια των ελευθέρια να φέρουν,

Πήραν παιδιά δικά τωνε ανήψια και ξαδέλφια,

Πήραν και φίλους μπιστικούς και Κρητικούς λεβέντες

Επήραν και σταυραετούς Σουλιώτες Ηπειρώτες

Πούχαν τον πόλεμο γιορτή, τον πόλεμο παιγνίδι,

Τρέχει ο Ηλίας πλειά μπροστά για την Μακεδονία,

Ο Κανάκης για την Ήπειρο στο Μέτσοβο στον Δρίσκο

Και ο Μάρκος ο περίφημος Παραμυθιά και Σούλι.

Για σου χαρά σου Αρχηγέ Δεληγιανάκη Μάρκο

Το λεν τα παληκάρια σου και οι ΗπειροτοΣουλιώτες

Το λέγουν και όλα τα βουνά η Σπάτα και ο Κορίλας

Και η Βριτζάχα η ξακουστή, το Σούλι και το Κούγκι

Θα μπούμεν στην Παραμυθιά θα σφάξωμε τους Τούρκους

τους αρχηγούς της Τσαμουριάς τους Τουρκοαρβανίτες,

Θα πάμεν και εις τα Γιάννενα στ' Αλή Πασά το Κάστρο

Να βρούμεν τον Εσσάτ Πασσά.

Η εξιστόρηση της απελευθέρωσης του Συρράκου απο έναν καπετάνιο του Σώματος των Κρητών Εθελοντών

Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο: "ΣΥΡΡΑΚΙΩΤΗΣ"

Αριστείδης Κριάρης

Αρχηγός εθελοντικού σώματος 

εις τον Ηπειρωτικόν Αγώνα 1912 – 1913

Από τον Αζωγυρέ Σελίνου Χανίων Κρήτης

Ευρισκόμουνα εις το χωριό Δερβενίστα μαζί με τους άνδρες μου, κατεβαίνοντας από το Μέτσοβο οπότε πήρα την πληροφορία ότι ο Λόχος Ευζώνων υπό τις διαταγές του Λοχαγού Τρυπογιώργου και 500 Κρήτες Αντάρτες υπό τις διαταγές διαφόρων Αρχηγών και όπου επετέθησαν από τις Καλαρρύτες κατά των εις το Συρράκο Τούρκων την 22αν Νοεμβρίου 1912.

Έτρεξαν αμέσως από την Δερβενίτσα, οι αρχηγοί Σγουρός,...
Λαγουδάκης, Δασκαλάκης και Ελευθέριος Μπιλαλάκης μαζί με τους άνδρες τους, προς τα χωριά ¨Γότιστα¨ και ¨Κράψι¨...

Διαβάστε τη συνέχεια, εδώ.. >>>

Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΠΩΣ ΑΠΟΤΥΠΩΘΗΚΕ ΣΤΟΝ ΤΥΠΟ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΟΠΩΣ ΑΠΟΤΥΠΩΘΗΚΕ ΣΤΟΝ ΤΥΠΟ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ 

Διαβάστε ολόκληρο το πολύ ενδιαφέρον πόνημα της κας Μαρίας Παππά, εδώ... >>> 

Διαβάστε τα πρακτικά από την πρώτη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου του δήμου Ιωαννιτών, 
μετά την απελευθέρωση της πόλης, στις 23 Φεβρουαρίου 1913, εδώ... >>>





Βρείτε στην ιστοσελίδα του δήμου Ιωαννιτών πολλές ακόμη πληροφορίες, εδώ... >>> 

Ημερολόγιο για τα "100 χρόνια ελεύθερα Γιάννενα"

Ημερολόγιο 2013
Ίδρυμα Ιωσήφ και Εσθήρ Γκανή

Αφιερωμένο στα 100 χρόνια Ελεύθερα Γιάννενα

Εξώφυλλο

Οπισθόφυλλο

Πηγή: Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα: "ΓΙΑΝΝΕΝΑ ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΕΥΕΡΓΕΤΩΝ"

Έκθεση λιθογραφιών με θέμα:

"Η εποποιία 1912 - 13 και η απελευθέρωση των Ιωαννίνων"

στο λαογραφικό Μουσείο "Κώστας Φρόντζος"   

 από το Ίδρυμα Μελετών Ιονίου και Αδριατικού Χώρου & το Ίδρυμα Ιωσήφ και Εσθήρ Γκανή

  Η διάρκεια της έκθεσης : 
 10 Δεκεμβρίου 2012-10 Ιανουαρίου 2013

Ώρες λειτουργίας:
Δευτέρα-Παρασκευή: 9-2 μ.μ
Δευτέρα-Τετάρτη : 5-8 μ.μ

Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα: "ΓΙΑΝΝΕΝΑ - ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΕΥΕΡΓΕΤΩΝ" 

 

Απελευθέρωση Ιωαννίνων 21 Φεβ.1913 - Ιστορικό ντοκουμέντο

Tο τελευταίο δεκαήμερο του Νοεμβρίου 1912, ύστερα από απόφαση της Κυβερνήσεως να επιδιώξει την απελευθέρωση της Ηπείρου πριν από τη σύναψη συνθήκης ειρήνης μεταξύ των εμπολέμων, ο Στρατός Ηπείρου ενισχύθηκε με τη IΙ Μεραρχία από τη Θεσσαλονίκη και ανέλαβε νέα επιθετική προσπάθεια.

Η ΗΠΕΙΡΩTΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ

Στο αρχείο του ιατρού Χρηστίδη αναγράφεται ο όρκος των μελών της Ηπειρωτικής Εταιρείας, των Ελευθερωτών της Ηπείρου, που είναι ο εξής:

"Ορκίζομαι επί του ιερού ευαγγελίου, εις το όνομα της μιάς και αδιαιρέτου και ομοουσίου Αγίας Τριάδος, ότι θέλω χύσει και την τελευταία ρανίδα του αίματός μου, προς απελευθέρωσιν της φιλτάτης μου πατρίδος Ηπείρου όταν διαταχθώ πρός τούτο, και ότι θέλω τηρήσει απόλυτον εχεμύθειαν περί του σκοπού και του έργου της εταιρείας, εν ή δε περιπτώσει φανώ επίορκος να υφίσταμαι τας συνεπείας του περί ποινών μυστικού άρθρου και να είμαι επικατάρατος".

Η Σφραγίδα του Διοικητικού Συμβουλίου της Ηπειρωτικής Εταιρείας.

 Πηγή: Ηπειρωτική Εταιρεία - Epirotiki Etairia

Η ΗΠΕΙΡΩTΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

[Από το KAPISTRI. Γράφει ο αναγνώστης μας: ΞΕΝΟΦΩΝ ΔΡΟΣΟΣ]

 

Το περιορισμένο ελεύθερο Ελληνικό κράτος στις αρχές της δεκαετίας του 20ου αιώνα, που τα σύνορά του έφθαναν μέχρι την Άρτα, επικρατούσε Κυβερνητική αστάθεια Τα πολιτικά κόμματα δεν έπαιρναν την απόλυτη πλειοψηφία για να σχηματίσουν Κυβέρνηση, έτσι ο Βασιλέας Γεώργιος Α΄ όριζε τους Πρωθυπουργούς της χώρας. Κανένας δεν ευαισθητοποιήθηκε για την απελευθέρωση της υπόλοιπης Ελλάδας μετά την οδυνηρή ήττα του 1871 (ΣΥΝΘΗΚΗ ΤΟΥ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ) κανένας δεν ασχολήθηκε για την απελευθέρωση των υπολοίπων εδαφών (1).

Όμως οι Ηπειρώτες της Αθήνας που υπηρετούσαν σε καίριες θέσεις του δημόσιου βίου, αποφάσισαν να ιδρύσουν την Η.Ε. (ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ). Κατά κάποιο τρόπο να είναι αντίστοιχη με αυτή των Φιλικών, με σκοπό την απελευθέρωση της Ηπείρου. Στην εταιρεία ήταν μυημένοι αξιωματικοί Ηπειρώτες που υπηρετούσαν στον Ελληνικό στρατό. Μεταξύ αυτών ήταν και ο υπολοχαγός Κ. Τσιριγώτης.

Η Η. Ε. (ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ) ιδρύθηκε στην Αθήνα την 25η Μαρτίου του 1906 υπό τον Σπύρο Σπυρομήλιο. Εν τω μεταξύ μεταθέτουν τον υπ/γό Κ. Τσιριγώτη στο προξενείο στα Ιωάννινα για να αναλάβει την οργάνωση της Εταιρείας και την συγκέντρωση πληροφοριών για την κατάσταση των Τουρκικών δυνάμεων στα Ιωάννινα καθώς και τους χάρτες με τις θέσεις των τουρκικών δυνάμεων. Στην εταιρεία εκτός των στρατιωτικών οργανώθηκαν και επιστήμονες. Ακόμη και καθηγητές πανεπιστημίου, δημοσιογράφοι και λόγιοι όπως ο καθηγητής Πανταζής, ο λόγιος Χρήστος Χρηστοβασίλης, ο Καπράνος, ο Παναγιώτης Δαγκλής Αντ/ρχης Πυροβολικού, ο δημοσιογράφος Γεώργιος Γάγαρης, ο Αυγερινός Αβέρωφ πολιτικός. Οι ανωτέρω αποτέλεσαν το Διοικιτικό Συμβούλιο της Εταιρείας. Πρόεδρος ανέλαβε ο Π. Δαγκλής διότι ήταν και υπαρχηγός του στρατού.

Η Η. Ε. άρχισε αμέσως να δραστηριοποιείται στην οργάνωση της Ηπείρου. Έτσι δημιουργήθηκαν τρεις διευθύνσεις στην Ήπειρο , Η Α΄ Δ/νση στα Ιωάννινα, η Β΄ δ/νση στην Πρέβεζα , η Γ ΄Δ/νση στο Αργυρόκαστρο. Την πιο μεγάλη δραστηριότητα την είχε η Α΄ Δ/νση στα Γιάννενα . Όλοι οι υπεύθυνοι των Δ/σεων είχαν ψευδώνυμο. Ο Τσιριγώτης είχε το ψευδώνυμο "Άραχθος", ο δικηγόρος Περικλής Γεωργίτσης το ψευδώνυμο "Λάϊος" .

Η ορκωμοσία των μυημένων γινόταν κυρίως σε εκκλησίες και μοναστήρια από τους ιερείς. Στην μητρόπολη ορκιζόταν οι αδελφοί. Και στην Αγία Αικατερίνη οι εταίροι και οι ελευθερωτές.

Σκοπός της εταιρείας ήταν να μεταφέρουν τον οπλισμό "γκράδες" από το Ελληνικό έδαφος στα Γιάννενα. Η μεταφορά των όπλων δεν ήταν εύκολη διότι οι Τούρκοι φύλαγαν τις διαβάσεις.

Χίλια ενιακόσια δώδεκα/δεκατρία

 Χίλια ενιακόσια Δώδεκα

(Στίχοι/Μουσική :Λεωνάρδου Μπουρνέλη)
(Ερμηνεία: Γιάννης Παναγιώτου)

 "1 9 1 2" ,
στα Δοξασμένα Χρόνια
στου Μπιζανιού τις Κορυφές
βροντούσαν τα Κανόνια.

Αναμνήσεις ενός Ηπειρώτου Αγωνιστού

Αθαν. Δ. Τσεκούρα «Από του 98ου υψώματος. Αναμνήσεις ενός Ηπειρώτου Αγωνιστού», Αθήνα 1979. Αριθ. 50 στη σειρά «Βιβλιοθήκη της Ηπειρωτικής Εταιρείας Αθηνών».

Ο συγγραφέας θυμάται αυτά που έπραξε ο ίδιος και οι συνεργάτες του μετά την κρίση του 1897 μέχρι το 1914 στον Βορειοηπειρωτικό αγώνα.

Τόπος των διαδραματιζομένων είναι η Ήπειρος, όπου συνωμοτικά κινούνται τα μέλη του Ηπειρωτικού Κομιτάτου (Ηπειρωτική Εταιρεία) για την προετοιμασία της απελευθέρωσης.

Το βιβλίο δεν είναι «Ιστορία» αλλά έχει όμως υλικό για την ιστορία, πλούσιο και αυθεντικό μάλιστα.

Είναι πνευματικό δώρο από τον συγγραφέα στις νεώτερες γενιές της Ηπείρου και ιδιαίτερα στους σημερινούς νέους της Ηπείρου και της Ελλάδας.

www.karaviasbooks.gr/

Πηγή: Ηπειρωτική Εταιρεία - Epirotiki Etairia

Γελάει η στεριά κι η θάλασσα και χαίρετ' όλη η πλάση...

«Δεν ήρθε πρώιμα η άνοιξη κι ουδέ το καλοκαίρι.

Χαιρόμαστε, χορεύουμε και ψιλοτραγουδάμε,

γιατί ελευτερωθήκανε, αητέ, τα Γιάννενά μας!»

Εψές ήμουν στα Γιάννενα κι αντίκρια στο Μπιζάνι
κι ακούω ντουφέκια πόπεφταν, κανόνια που βροντάνε.
-Μήνα σε γάμο πέφτουνε, μήνα σε πανηγύρι;
-Μηδέ σε γάμο πέφτουνε, μηδέ σε πανηγύρι,
παρά ειν’ ο ελληνικός στρατός και πολεμάει τους Τούρκους.
Εσάτ’ πασάς εφώναξε, του Κωνσταντίνου λέει:
-Πάψε Κώστα μ’, τον πόλεμο, πάψε και το ντουφέκι,
δικά σου είναι τα Γιάννενα, δικό σ’ και το Μπιζάνι,
δική σου και η Πρέβεζα με τους χρυσούς μπαξέδες
και 'γω σκλάβος σου γένομαι με τριανταδυό χιλιάδες,
και το δικό μου το σπαθί στα χέρια σου το δίνω.

Τα Γιάννενα τιμούν την επέτειο της Απελευθέρωσης

...Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων (για το 2012) ξεκινά το Σάββατο 18 Φεβρουαρίου στις 12 το μεσημέρι με επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στο Ηρώο των «Αγωνιστριών Γυναικών των Τσεριτσάνων».
Στις 10:30 στο Στρατιωτικό Μαυσωλείο Ιωαννίνων στο Νεκροταφείο του Αγίου Νικολάου Κοπάνων, θα τελεστεί Επιμνημόσυνη Δέηση υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των πεσόντων Αξιωματικών και Οπλιτών στους αγώνες του έθνους.

Το Σάββατο στις 20.30 το βράδυ, στη σημαντικότερη πολιτιστική εκδήλωση των ημερών, η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών θα εμφανιστεί στο Πνευματικό Κέντρο (βλ. και σελίδα 13).

Την Κυριακή 19 Φεβρουαρίου, στις 10.30 το πρωί, θα πραγματοποιηθεί επίσκεψη στα οχυρά Μπιζανίου με τοπογραφική και ιστορική ενημέρωση από αξιωματικό της 8ης Μεραρχίας, ενώ θα ακολουθήσει στις 11.15 επιμνημόσυνη δέηση και κατάθεση στεφάνων στον τύμβο Μπιζανομάχων και επίσκεψη στην έκθεση φωτογραφιών από τις μάχες του πολέμου 1912-1913 στο πολιτιστικό κέντρο Μπιζανίου.



Η ελληνική σημαία
υψώνεται στο Μπιζάνι.

Από την παρέλαση της 21ης Φεβρουαρίου 2011

Οι βαλκανικοί πόλεμοι του 1912-13 αποτυπωμένοι στον καμβά του άρχοντα-ζωγράφου των Ιωαννίνων, Κενάν Μεσαρέ.

Ο ελληνικός στρατός εισέρχεται στα απελευθερωμένα Γιάννενα

Ο Κενάν Μεσαρέ γεννήθηκε στα Γιάννενα το 1889.

Ήταν γιος του Τούρκου (αλβανικής καταγωγής) στρατηγού Χασάν Ταχσίν πασά, που παρέδωσε στους Έλληνες την πόλη της Θεσσαλονίκης, αρνούμενος να συνδιαλλαγεί με τους Βουλγάρους που τον πίεζαν φορτικά να μπουν στην πόλη.

“Απ’ αυτούς την πήραμε και σ’ αυτούς θα την παραδώσουμε”, είπε, σύμφωνα με την παράδοση, εκείνες τις δύσκολες ώρες, ενώ για τα φιλελληνικά του αισθήματα, του αποδόθηκε από τους Τούρκους η μομφή της εσχάτης προδοσίας και του φορτώθηκε αποκλειστικά η ευθύνη για την ήττα και την απώλεια της Θεσσαλονίκης.

Ο Κενάν μιλούσε άπταιστα τα ελληνικά, χάρη στην Ελληνίδα μουσουλμάνα μητέρα του αλλά και λόγω της διγλωσσίας που επικρατούσε τότε στην Ήπειρο. Μετά τις εγκύκλιες σπουδές του στην ηπειρωτική πρωτεύουσα, σπούδασε στην περίφημη σχολή Γαλατά Σεράι της Κωνσταντινούπολης και ακολούθησε τον πατέρα του στις πολλές στρατιωτικές μετακινήσεις του ανά την οθωμανική αυτοκρατορία ως υπασπιστής του. Μάλιστα, κατά την υπογραφή της παράδοσης της Θεσσαλονίκης, ανάμεσα στην ελληνική και την τουρκική αντιπροσωπεία στο Διοικητήριο βρισκόταν και ο ταγματάρχης Κενάν, ο οποίος φέρεται ότι συνέταξε το πρωτόκολλο στα γαλλικά, τα οποία γνώριζε επίσης άπταιστα.
Μετά την ήττα των Τούρκων και την αποχώρησή τους από τη Μακεδονία, ο Κενάν επέλεξε να μείνει στη Θεσσαλονίκη, παίρνοντας την ελληνική υπηκοότητα. Στην πόλη έμεινε πάνω από 25 χρόνια, είχε πολλούς φίλους και είχε τη στόφα και τη φήμη του κοσμοπολίτη. Μετά το γάμο του, το 1934, εγκαταστάθηκε στα Γιάννενα όπου γεννήθηκαν τα παιδιά του.

Ψηλός, λιπόσαρκος, κομψός, για τους γείτονές του ήταν ο Κενάνμπεης - μια σκιά των παλιών Ιωαννίνων, που έσβησε το 1965.

Όταν πέθανε, θάφτηκε, σύμφωνα με την επιθυμία του, στο αλβανικό νεκροταφείο της Θεσσαλονίκης (στην Τριανδρία), επιστρέφοντας για πάντα στην πόλη που αγαπούσε ιδιαίτερα.

Ζωγράφος και άρχοντας, Αλβανός, με ελληνικό αίμα από τη μητέρα του και με γιαννιώτικη παιδεία, ένα σπάνιο δείγμα του κοσμοπολιτισμού των Ιωαννίνων, όταν η πόλη «ήταν πρώτη στ' άρματα, τα γρόσια και τα γράμματα», ο Κενάν Ταχσίν Μεσαρέ γίνεται τώρα ευρύτερα γνωστός, χάρη σ' ένα αποκαλυπτικό λεύκωμα, αφιερωμένο στη ζωή και το έργο του αυτοδίδακτου αυτού ζωγράφου, που εκδόθηκε από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Ιωαννίνων.

Πηγή:

http://www.hellasarmy.gr/frame.php?id=emvatiria

Πηγές:
1. Αφιέρωμα στην εφημερίδα: "ΤΑ ΝΕΑ" 14/2/2003

[ http://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/corpora/nea/content.html?t=2,1471 ]

2. [ http://logomnimon.wordpress.com/2010/10/23/%CE%BC%CE%B9%CE%B1-%CE%B5%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CE%B1-%CE%B4%CF%8D%CE%BF-%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B5%CF%82/ ]

3. Πινακοθήκη: "ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ"

Φωτογραφίες...

"Τα πήραμε τα Γιάννενα"

Ένα ιστορικό ντοκυμαντέρ από το Κινηματογραφικό Αρχείο

του Πολεμικού Μουσείου,

διάρκειας 16':35",

με θέμα τους αγώνες για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων

στις 21 Φεβρουαρίου 1913.

[παραγωγή 2007]

 

Το λεν τα μαύρα Γιάννενα, το δόλιο Κακοσούλι,

το λεν κι απ' τη βαριά σκλαβιά, βασανισμένοι δούλοι.

Το λεν κι όσες γκρεμίστηκαν στα κράκουρα του λόγγου,
Σουλιώτισσες που χόρεψαν στις ράχες του Ζαλόγγου.

Το λένε τα ψηλά βουνά κι οι δροσερές βρυσούλες,
το λένε καμαρόφρυδες, κόρες Γιαννιωτοπούλες.

Το λέει αρματολού σπαθί και κλέφτη γιαταγάνι
το λένε χτύποι και βροντές στο τρομερό Μπιζάνι.

"Τα πήραμε τα Γιάννενα μάτια πολλά το λένε,
μάτια πολλά το λένε όπου γελούν και κλαίνε."