21 Φεβρουαρίου 1913 – 21 Φεβρουαρίου 2026 (113 χρόνια ελεύθερα Γιάννενα!)


«ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΑΓΝΩΣΤΟ! ΠΟΥ ΣΚΟΤΩΘΗΚΕ... ΓΙΑ ΝΑ ΓΕΝΝΗΘΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΟI.»






"Ευχαριστώ αυτούς που κράτησαν τη Θρησκεία μου, τη Γλώσσα μου και την Εθνικότητά μου, για να είμαι Χριστιανός και να λέγομαι Έλληνας."


(Παύλος Βρέλλης)




Το πολεμικό ημερολόγιο ενός Μπιζανομάχου!

Οι Βαλκανικοί πόλεμοι του 1912-1913 ζωντανεύουν μέσα από το πολεμικό ημερολόγιο του δεκανέα Κωνσταντίνου Λινάρδου.

 ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ιδιαίτερη θέση στην αποτύπωση της ιστορικής πραγματικότητας μιας εποχής κατέχουν τα πολεμικά ημερολόγια, τόσο γιατί σκιαγραφούν την καθημερινότητα του καιρού τους με παραστατικότητα και αμεσότητα, όσο επειδή σε αυτά η υποκειμενικότητα των συγγραφέων τους συνήθως περιορίζεται στην απλή καταγραφή των γεγονότων, χωρίς να υπεισέρχεται σε κριτική ανάλυση των γεγονότων.

Την δεκαετία του 1910 ο Κωνσταντίνος Λινάρδος ( δάσκαλος από τα Λουσικά Νομού Αχαΐας) κλήθηκε τρεις φορές από την Πατρίδα να την υπηρετήσει και σε όλες τις κλήσεις ανταποκρίθηκε με συνέπεια. Ο ίδιος (και λόγω επαγγέλματος) θεώρησε χρήσιμο να καταγράψει όλα όσα βίωσε σε ένα πολεμικό ημερολόγιο εκατόν ογδόντα δύο σελίδων.

Σε αυτό, το μεγαλύτερο μέρος (εκατόν εβδομήντα σελίδες)  αφορά τα όσα συνέβησαν στην πρώτη επιστράτευση τον Σεπτέμβριο του 1912 και στους μετέπειτα Βαλκανικούς αγώνες , ενώ σε άλλες δέκα σελίδες έχουν καταγραφεί τα όσα έγιναν κατά την επιστράτευση του Σεπτεμβρίου του 1915.
Τέλος δύο σελίδες αφορούν την επιστράτευση του 1918, στην οποία όμως η κλάση του Παππού αποφασίστηκε να μην μετάσχει στον πόλεμο και γρήγορα αποστρατεύτηκε. Σήμερα έχω την χαρά και την τιμή να παρουσιάσω αποσπάσματα από την πρώτη επιστράτευση του 1912 και τα όσα συνέβησαν κατά τους δύο βαλκανικούς πολέμους. 
Ο Κωνσταντίνος Λινάρδος μέσα από τον 3ο Λόχο , του 7ου Συντάγματος , της 2ης Μεραρχίας του Στρατηγού Καλλάρη, πολέμησε  διαδοχικά στο Θεσσαλικό μέτωπο, στη Χίο, στο Ηπειρωτικό μέτωπο για να επιστρέψει στο δεύτερο βαλκανικό πόλεμο στη Μακεδονία.

Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ ΚΑΙ Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ

Στις 26 Δεκεμβρίου φεύγουν με καράβι για το μέτωπο της Ηπείρου :
  «αποκομίσας ολίγα βάσανα και πολλάς εντυπώσεις». 
Όμως λόγω της εξόδου του Χαμιδιέ το ταξίδι γινόταν με προσοχή , κυρίως νύκτα και χωρίς φωτισμό μέχρι την 28η  του μήνα όταν και έφτασε στο Σούνιο. Όταν λίγο μετά έφτασε στο Σαρωνικό , οι εξ Αθηνών στρατιώτες άρχιζαν να φωνάζουν:
«Δεξιά Καπετάνιε !»
να κατευθυνθεί δηλαδή προς Πειραιά. Όμως το πλοίο συνέχιζε κανονικά την πορεία του… 
Φτάνοντας στον Ισθμό και καθώς το πλοίο ρυμουλκείται από την μία στην άλλη πλευρά είχαν συρρεύσει και από τις δύο πλευρές της διώρυγας πολλοί Κορίνθιοι , κυρίως γυναίκες που προσπαθούσαν να δούνε τις προσφιλείς τους υπάρξεις τείνοντας τας χείρας προς εναγκαλισμόν…
Αρκετές από τις γυναίκες κυρίως μητέρες λιποθυμούσαν από συγκίνηση , ενώ άλλοι πετούσαν πορτοκάλια και άλλα δέματα στο πλοίο…
Προχωρώντας το πλοίο προς Αίγιο και Πάτρα , όλοι οι εξ Αχαΐας καταγόμενοι εφώναζαν τώρα εκείνοι με την σειρά τους:
«Αριστερά Καπετάνιε !»
Όμως προς λύπη και αυτών, το πλοίο συνέχιζε αταλάντευτα την πορεία του… Ανήμερα της Πρωτοχρονιάς έφτασαν στο λιμάνι της Πρέβεζας όπου και αποβιβάστηκαν. Εκεί είδανε ότι όσοι βρίσκονταν από την αρχή στο Ηπειρωτικό μέτωπο ήταν αξύριστοι, ξεσχισμένοι, άγριοι  λόγω και του καιρού … Ενώ ένας αξιωματικός από τους παλιούς εκεί τους έλεγε:
«για ιδές τα … Χιωτάκια, μπαρμπούνια είναι από τα χιώτικα μανδαρίνια».
Τις επόμενες μέρες η κατάσταση εμφάνιζε πολλές δυσκολίες. Ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα είναι το κάτωθι:
«Ενυκτώσαμεν . Εστηρίζαμεν τα αντίσκηνα εις ένα τοίχο , εκόψαμεν κλαδιά και ηνάψαμεν ολίγη πυρά . Εσταυρώσαμεν πλέον τας χείρας , βρεγμένοι , νηστικοί , τουρτουρίζοντες και επεριμέναμεν να έβγη η ψυχή. Τόσο απελπίστημεν…».
Οι μέρες περνάνε και ουσιαστικά ρίχνουν βολές μόνο τα πυροβόλα , ενώ τα τμήματα εναλλάσσονται σαν προφυλακές μέσα σε δύσκολες συνθήκες και ενίοτε είτε μεταφέρουν προς το μέτωπο τα πυροβόλα και άλλα εφόδια , είτε προσπαθούσαν  να μην αφήνουν να περνάνε τρόφιμα στους πολιορκημένους Τούρκους. Μάλιστα σε μία περίπτωση ελληνικό αντάρτικο σώμα συνέλαβε Αλβανούς  από τα Φιλιατρά που προσπάθησαν να περάσουν στα Γιάννενα αραβόσιτο και αλάτι.  Σε μία από τις περιπτώσεις που η μονάδα του παππού ήταν προφυλακή, αναφέρει ότι όταν οι τουρκικές οβίδες έσκαγαν κοντά τους, κάποιοι θαρραλέοι τις γιουχάιζαν… ενώ μία χαρακτηριστική αντίδραση ήταν ενός εκ Σαλαμίνος που όταν έσκαγαν οι οβίδες:
  «σκυμμένος έκαμνε τον σταυρό του λέγων :« Παναγία βόηθα ». Μόλις έπαυον,  ανεσηκώνετο σείων το χέρι απειλητικώς και βλασφημών έλεγε :
«…Την Παναγία τους οι κερατάδες ,  δεν θα μας αφήσουν ούτε να κατ…».
Όλες αυτές τις μέρες ο καιρός είχε δυσκολίες. Μάλιστα μερικές φορές από το βάρος του χιονιού έπεφτε το αντίσκηνο…
Επίσης υπήρχαν αρκετά προβλήματα στην τροφοδοσία φαγητού και νερού. Έτσι όταν έβρεχε έπαιρναν τις καραβάνες έξω για να μαζέψουνε βρόχινο νερό, ενώ πολλών οι αρβύλες είχαν λιώσει και αυτές που ερχόντουσαν δεν έφταναν για όλους. Πάντως σε ώρες αδράνειας ήταν πρώτης τάξεως ευκαιρία για καλό ξεψείρισμα…. Την  Κυριακή των Αποκριών αρκετοί ντυμένοι μασκαράδες έδωσαν κέφι, ενώ έκανε εντύπωση το πέταγμα των ελληνικών αεροπλάνων πάνω από το Μπιζάνι . 
Λόγω της αδράνειας διαδίδονται μικροψέματα για επιτυχίες προς αναπτέρωση του ηθικού, γιατί υπήρξαν περιπτώσεις λιποταξιών τόσο Ελλήνων όσο και Τούρκων. 
Κατά τις 17 Φεβρουαρίου αποφασίζεται πλέον η τελική επίθεση εν μέσω πολύ κακού καιρού , κάποιοι λέγανε ότι είναι (-8) βαθμούς!
Ο στρατός άρχισε να προχωρά μέσα από απόκρημνες και στενές χαράδρες, βλέποντας κάτω γκρεμισμένα ζώα και εφόδια …


Μπιζάνιος δρόμος 2013 - Την Κυριακή 17 Φεβρουαρίου, το πρωί.


Αναδημοσίευση από την ιστοσελίδα: RUNNERSPOST.GR


Αγαπητές φίλες και φίλοι,
Ο Σύλλογος Δρομέων Ιωαννίνων συνδιοργανώνει τον Μπιζάνειο Δρόμο 2013 - 11,3 χιλιομέτρων την Κυριακή 17η Φεβρουαρίου. Ο ΣΔΙ θα συμμετάσχει στο οργανωτικό κομμάτι του αγώνα και στην αυξημένη συμμετοχή των δρομέων. Ζητούμε τη δυναμική συμμετοχή όσων δε συμμετάσχουν στους αγώνες, στον τομέα των εθελοντών.
Εκτός του Μπιζάνειου Δρόμου 11,3 χιλιομέτρων (11:00πμ) θα διεξαχθούν σχολικοί αγώνες 1000 μέτρων για Δημοτικά (10:00 κ΄10:15πμ), 2000 μέτρων για Γυμνάσια (10:30πμ) και 3000 μέτρων για Λύκεια (10:45πμ)

Περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα του διοργανωτή: http://www.pkdi.gr/

http://www.pkdi.gr/bizanios/history


Για δηλώσεις συμμετοχής και δηλώσεις εθελοντών στους αγώνες του Μπιζάνειου δρόμου 2013 καλέστε στα τηλέφωνα: 2651035980 – 6973538109 κ. Τσούρης Ιωάννης και 2651039962 – 6980499050 κ. Δεμερτζής Γιώργος και στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του Συλλόγου,
sydromioanninon@gmail.com .

Οι δηλώσεις συμμετοχής λήγουν την Τετάρτη 13 Φεβρουαρίου.

Με εκτίμηση, το ΔΣ του ΣΔΙ.

Η βιογραφία του ήρωα Βελισσαρίου!


Η τελευταία μάχη πριν από την απελευθέρωση των Ιωαννίνων...


...Οι αντικειμενικοί στόχοι της φάλαγγας είχαν επιτευχθεί, γι' αυτό και εκδόθηκε διαταγή-που δεν έφθασε όμως έγκαιρα σε όλες τις μονάδες-να εγκατασταθούν τα τμήματα γύρω από την Ραψίστα. Δυο όμως τολμηροί αξιωματικοί, διοικητές των ταγμάτων 8ου και 9ου, ο Ιατρίδης και ο Βελισσαρίου αντίστοιχα, συνέχισαν την καταδίωξη του εχθρού μέσα στην βαλτώδη πεδιάδα της Ραψίστας και το βράδυ έφτασαν στους λόφους του Αγίου Ιωάννη της Μπουλίνας, στις νότιες παρυφές της Ηπειρωτικής πρωτεύουσας, κοντά στο στρατηγείο του Εσάτ πασά, που είχε υψώσει λευκή σημαία, γεγονός που δεν έγινε αντιληπτό από τους δυο ταγματάρχες λόγω του σκότους. Στον Αγιο Ιωάννη εγκατέστησαν προφυλακές για ασφάλεια και έκοψαν τα καλώδια τηλεφώνων και τηλεγράφων, νεκρώνοντας έτσι την επικοινωνία μεταξύ Ιωαννίνων και Μπιζανίου.

Ο Εσατ πασάς που δεν έπαιρνε πια ειδήσεις από το Μπιζάνι, αντιλαμβανόμενος πως δυνάμεις του ελληνικού στρατού είχαν προελάσει ως τα Ιωάννινα, ανακοίνωσε στις 8 το βράδυ στον μητροπολίτη Γερβάσιο και τους προξένους, ότι θεωρούσε πλέον μάταιη κάθε αντίσταση και τους παρακάλεσε να μεσολαβήσουν για την παράδοση της πόλεως...



Εις τον «Ήρωα των Ηρώων» Ιωάννη Βελισσαρίου

Μοιριολογούνε τα βουνά κι οι κάμποι αναστενάζουν!
Και οι τσολιάδες τον θρηνούν. Λεβεντοταγματάρχη!
Μες στου πολέμου τη φωτιά ορθός επολεμούσε
το φόβο δεν λογάριαζε, τον χάρο δεν ψηφούσε.
Κλάψτε αετοί το σταυραετό! Κλάψτε το Βελισσάρη!
Κλάψε κι εσύ ευζωνικό τ' ατρόμητο το λιοντάρι.
Τι το κακό που γίνηκε στη Τζαμουγιά, στη ράχη
ο Βελισσάρης πέθανε κι ο Βασιλιάς ταράχθη.
Ο Βλάχος του ο σαλπιγκτής βαριά τραυματισμένος,
όταν μαθαίνει το χαμό πριν ξεψυχήσει λέει:
Θα ήθελα στον τάφο σου δυο λόγια να σαλπίσω
να γονατίσω ευλαβικά, στερνά να ξεψυχήσω!
Ν' ακούσουνε τα Γιάννενα κι ο Λαχανάς να μάθει
κι η Κύμη που τον γέννησε:
Ο Βελισσάρης πέθανε, ο Βελισσάρης χάθη!

Διαβάστε τη βιογραφία του ήρωα Ιωάννη Βελισσαρίου, εδώ... >>>



Ένας Μπιζανομάχος διηγείται...


«Έτσι τα πήραμε τα Γιάννενα...»

Μια σημαντική μαρτυρία από τον πόλεμο για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων και τις τελευταίες στιγμές της υπογραφής του πρωτοκόλλου παράδοσης της πόλης...
Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων όπως την έζησε ο πολεμιστής των Βαλκανικών πολέμων Νικόλαος Κωστάκης και μεταδόθηκε από τον Ρ/Σ Ιωαννίνων.

«Η αφήγηση που ακολουθεί είναι μαρτυρία ενός αγωνιστή των Βαλκανικών Αγώνων, του δεκανέα Νικόλαου Κωστάκη. Είναι ένα αυθεντικό κείμενο που καταγράφηκε το 1964, λίγα χρόνια πριν τον θάνατο του «δεκανέα», όπως ήταν πιο γνωστός στους συγχωριανούς του...»



Μαζί με τον "Μπέη Ζάμο" έσβησε και ένα μεγάλο κομμάτι από την ιστορία της πόλης μας!


Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο: «Λίγα απ' όλα»

Ο Ζάμος που σύνδεσε τα Γιάννενα με την ιστορία τους.

Ο συμπολίτης μας Νιζαμουντίν (Ζάμος) Γαζαλή Μετκόβεης έφυγε από τη ζωή το περασμένο Σάββατο (σ.σ. 17/12/2011).
Η ταυτότητά του, αλλά και ο χαρακτήρας του συνέδεσαν την πόλη με την ιστορία και τις αξίες της.
Πλήρης ημερών, σε ηλικία ογδόντα πέντε περίπου ετών, απεβίωσε προχθές ο γνήσιος Γιαννιώτης και γόνος παλιάς αρχοντικής οικογένειας Νιζαμουντίν (Ζάμος) Γαζαλή Μετκόβεης. Ποιος δεν τον γνώριζε, ποιος δεν τον υποληπτόταν, ποιος δεν σεβόταν και αγαπούσε αυτόν τον καλοκάγαθο, τον ήπιο και μελισταγή Άνθρωπο… Όλα τα Γιάννινα, ανεξάρτητα από φυλετικές και θρησκευτικές διακρίσεις. Ο θάνατός του στερεί την πόλη του, την πόλη μας, τα Γιάννινα, από ένα σύμβολο σύνδεσης με το παρελθόν της.

Όσοι τον γνώρισαν και ήταν πάρα πολλοί, θαύμασαν στον Ζάμο την πολυμάθειά του, τους ευγενικούς του τρόπους, τη σοφία και θυμοσοφία του, αλλά και τη σεμνότητά του. Είχε αναγάγει σε συστατικό της υπόστασής του το δικαίωμα του ατόμου στον αυτοπροσδιορισμό του, στο σεβασμό της ετερότητας, ιδιαίτερα της θρησκευτικής. Άνθρωπος Δίκαιος, ευθύς, συνεπής, ταπεινός παρά τη σπουδαιότητά του. Προσηνής και απλός. Άνθρωπος της καταλλαγής, της αξιοπρέπειας, της κατανόησης, δίδαξε με το παράδειγμα της ζωής του τον εξοβελισμό της ανεξίας και της δυσανεξίας και παρείχε σημαντικά στοιχεία στους γύρω του για τον εμπλουτισμό της συλλογικής κοινωνικής συνείδησής τους. Θεός είναι το Δίκαιο, έλεγε. Ο αγώνας ο δύσκολος, ο σκληρός, ο δρόμος για τη θέωση είναι να παλεύεις και να ματώνεις, να στραγγίζεις την ψυχή σου, για να είσαι δίκαιος και ενάρετος. Τότε μόνο αγαπάς πραγματικά.

Έλληνας πολίτης, γεννημένος από Έλληνες την ιθαγένεια γονείς. Οι προγονοί του, με προεξάρχοντα τον τελευταίο μουφτή της πόλεως Φουάτ Μουσταφά, που υπήρξε πεθερός του, είχαν υπηρετήσει επί αιώνες την πόλη και είχαν εξαιρεθεί της ανταλλαγής του 1924, επειδή η Ελληνική Πολιτεία είχε αναγνωρίσει την εκ μέρους τους προσφορά εξαίρετων υπηρεσιών στην Ελλάδα, τόσο κατά την Απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης όσο και κατά την Απελευθέρωση των Ιωαννίνων.

Η σημασία των ανωτέρω υπογραμμίζεται ηχηρά από το παρακάτω χωρίο δημοσιεύματος του φύλλου της 12ης/12/1948 της τότε ημερήσιας γιαννιώτικης εφημερίδας «Εθνικός Αγών», στο οποίο αναφέρονται επ’ αφορμή της κηδείας του τα εξής για τον πεθερό του Φουάτ Μουσταφά:
«…Ως γνήσιος Τούρκος Ιωαννίτης, αντετάχθη σθεναρώς μαζί με τον φίλο του Σαδήκ Πασσά, εναντίον της σκέψεως να παραδοθούν τα Ιωάννινα, εις τους ελθόντας Αλβανούς κατά το 1912, εναντιωθείς τα μέγιστα προς τους εδώ αλβανούς αντιπροσώπους Αχμέτμπεήν Κονίτσα, Μουφίτ Λιμποχόβα κλπ.. οι οποίοι, επρότειναν εις τους Τουρκογιαννιώτες, να παραδώσουν την Ήπειρον και την πόλιν, εφόσον ο Ισμαήλ Κεμάλ και ο Εσσάτ Πασσάς ο γκέγκας, είχον ανακηρύξει ταύτην (την Αλβανίαν δηλαδή) ελευθέραν!..

«Προτιμώτερον είπε εις το συμβούλιον που έγινε στο σπίτι του Σαδήκ πασσά χίλιες φορές να πάρουν τα Γιάννενα οι ρωμιοί από τα χέρια των οποίων τα πήραμε το 1430, παρά οι αρβανίτες, που μας πρόδωκαν!!» Την γνώμην του αυτήν επέβαλεν εν τέλει εις όλους.

Συνδεόμενος δε δια στενής φιλίας και συγγενείας μετά του υπερασπιστού του Μπιζανίου του ηρωικού Εσσάτ Πασσά, συνετέλεσεν, ώστε, να προληφθούν «μείζονα κακά» καθ’ όλην την πεντάμηνον πολιορκία των Ιωαννίνων. Ο ίδιος πάλιν, μαζί με τον Εσσάτ Πασσάν, αντετάχθη κατά την εν τω «κονακίω» (Στρατηγείο) γενικήν σύσκεψιν, παρατηρήσας αυστηρώς τον αχαλίνωτον και υπερφίαλον και φανατικότατον Σείχην Γκουτμή, τον αρειμάνειον εκείνον αγέρωχον και μεγαλοπρεπή κιδαροφόρον Σιέχην και αντιπρόσωπον του Καλίφου, ο οποίος επρότεινε να συλλάβουν τους άρχοντας και να τους καταδικάσουν εις θάνατον!

...Κατά την τελετήν της παραδόσεως του ξίφους του Εσσάτ πασσά προς τον ελευθερωτήν διάδοχον Κωνσταντίνον την 22-2-1913 εις την πλατείαν του Τζαμίου Ναμάζ Γκιάχ, πλήρης συγκινήσεως, ωμίλησε και αυτός μετά τον Σαδήκ πασσάν και τον δημοσιογράφον Αλή εφένδην Μπαρούταν, ανέφερε δε, συν τοις άλλοις, ότι οι Έλληνες είχον δικαιώματα αναφαίρετα, εν αντιθέσει προς τους Αλβανούς, διότι ο πρόγονος του Εσσάτ πασσά Ιωάννης Γλυκής, μετά των άλλων αρχόντων, είχαν παραδώσει την πόλιν και τα κλειδιά εις τον Σινάν πασσάν, στρατάρχην και βεζύρην του Μουράτ Β’, λαβόντες τα προνόμια το 1430, και ότι κατά θείαν βούλησιν και οικονομίαν επέπρωτο ο τελευταίος γόνος της εξισλαμισθείσης οικογενείας Γλυκή, Εσσάτ πασσάς Μέραρχος Ιωαννίτης, να παραδώσει την πόλιν ύστερα από 483 χρόνια τουρκοκρατίας εις τον Έλληνα διάδοχον Κωνσταντίνον!...».


Τα ίδια πρέσβευαν και οι γονείς του, Γαζαλή εφέντης και Μελέκ Χανούμ, καθώς και οι θείοι του.

Ο ίδιος ο Ζάμος συκοφαντήθηκε, λοιδορήθηκε, έπεσε θύμα σοβινιστικών αντιπαραθέσεων και διαμάχης, σε σκοτεινούς καιρούς. Σε καιρούς που παραχαράχτηκε η ιστορία, που προς ιδιοτέλεια καλλιεργήθηκε από ποταπούς η μισαλλοδοξία. Αλλά, αγωνίσθηκε με σθένος και καρτερία για να αποκαλύψει και καταδείξει τη σκευωρία που είχε εξυφανθεί εναντίον του και εναντίον της οικογένειάς του, για να υπερασπιστεί την Αλήθεια και την Ιστορία. Μετά από σκληρούς και ψυχοφθόρους αγώνες δικαιώθηκε, αποκαταστάθηκε και ξαναπήρε πίσω την περιουσία του. Πλην όμως είχε πικραθεί. Ως σοφός, συγχώρεσε, αλλά δεν λησμόνησε…

Υπήρξε ευεργέτης της πόλης του, της πόλης που τόσο πολύ αγάπησε.

Όσοι τον γνώρισαν, συγχρωτίστηκαν, υπήρξαν φίλοι του, αξιώθηκαν την ευλογία της απόλαυσης του μεγαλείου της καρδιάς του. Όσοι κάθισαν στο ίδιο τραπέζι με τον Ζάμο ένιωσαν βαθιά και ανεξίτηλα μέσα τους ότι είχαν «κλέψει» τις ώρες αυτές από το Θεό. Περιδιάβηκαν τη λεωφόρο της γνώσης της Ιστορίας της πόλης, κοινώνησαν της αληθινής αγάπης, αξιώθηκαν το άγγιγμα μιας σπουδαίας ανθρώπινης ψυχής.

Ποτέ δεν αδίκησε υπαιτίως, ποτέ δεν δυσαρέστησε κάποιον. Αντίθετα, νουθετούσε, συγκρατούσε, άφηνε πάντοτε στους συνομιλητές του βαθύτατη εντύπωση.
Θα μας μείνει αλησμόνητος. Κομμάτι της Ψυχής μας. Ίσως ο ισχυρότερος σύνδεσμός μας με την πόλη μας, αλλά και τη συνείδησή μας.

Ας είναι ελαφρό το χώμα που θα τον σκεπάσει «σαν της δροσιάς το στάλλαγμα, σαν της εληάς το φύλλον».
Καλό ταξίδι Κύριε Ζάμο!
Θα ζεις πάντα στις καρδιές μας!

ΠΗΓΗ: Ηπειρωτικός Αγών, Τρίτη 20 Δεκεμβρίου 2011

Η κόκκινη στολή του ερυθροχίτωνα Γαριβαλδινού μαχητή!

Ένα απόσπασμα από την εξαιρετική μουσικοθεατρική παράσταση του Άγγελου Παπαγεωργίου 

Πριν το τραγούδι "Η κόκκινη στολή του ερυθροχίτωνα Γαριβαλδινού μαχητή", ο δάσκαλος λέει στους μαθητές για τους ηρωικούς Γαριβαλδινούς μαχητές , που φορούσαν κόκκινο (ερυθρό) χιτώνιο, για να μη φαίνεται το αίμα , σε περίπτωση που λαβώνονταν την ώρα της μάχης και λιποψυχούν κι οι ίδιοι αλλά κι οι συμπολεμιστές τους, στο πλάι...
Τους λέει ακόμη, ότι ήταν παράδοση, οι Γαριβαλδινοί να μάχονται όρθιοι ( ! ) δείχνοντας περιφρόνηση στο θάνατο...(Το τελευταίο, το εξακρίβωσα κι ο ίδιος, από μαρτυρία γιου συμπολεμιστή του Μαβίλη...)
Τους λέει , μάλιστα, ότι οι Κρήτες συμπολεμιστές τους στη μάχη του Δρίσκου, τους έλεγαν χαριτολογώντας και "προδότες" τους ερυθροχίτωνες Γαριβαλδινούς, αφού η κατακόκκινη στολή τους πρόδιδε τη θέση τους κι ήταν εύκολος στόχος για τους εχθρούς...
Αλλά και τα παλιά όπλα με τα οποία πολεμούσαν, ως εθελοντές κι όχι ως στρατιώτες του τακτικού στρατού, οι παλιές αραβίδες δηλαδή κι όχι τα σύγχρονα μάουζερ που είχε ο τακτικός στρατός, σήκωναν σύννεφο καπνού την ώρα της εκπυρσοκρότησης, γεγονός που οδηγούσε στην αποκάλυψη στον εχθρό της ακριβούς θέσης όπου βρισκόταν το μετερίζι τους...
Αφού λοιπόν, ο δάσκαλος πει όλα τούτα στους μαθητές του, στο πλάι της σκηνής ο Λορέντζος Μαβίλης με την ορχήστρα λένε το τραγούδι τούτο:

 Κόκκινο το λιόγερμα στο δείλι,
κόκκινα των κοριτσιών τα χείλη,
κόκκινo τo ρούχo που φορώ,
σαν το αίμα μου το πορφυρό!

Κόκκινο ...! Κόκκινο !

Κόκκινα τα ρόδα του Απρίλη,
κόκκινο να βάλουνε οι γρύλλοι
άστρο του φθινόπωρου θαμπό
πάνω από το Δρίσκο, σαν χαθώ.

Κόκκινο ...! Κόκκινο !
[Άγγελος Παπαγεωργίου]


φωτό: Από το αρχείο της Βουλής των Ελλήνων

Ανέκδοτες φωτογραφίες από τους Βαλκανικούς πολέμους 1912-13 και την απελευθέρωση των Ιωαννίνων



Ανέκδοτες φωτογραφίες από τους Βαλκανικούς πολέμους 1912-13
και την απελευθέρωση των Ιωαννίνων,
τραβηγμένες από τον ζωγράφο Νικόλαο Οθωναίο (1877-1949)

[από το αρχείο Νίνας και Αλέκου Κέντρου]




Η μάχη του Μπιζανίου


Αφιέρωμα [με πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό] στη μάχη του Μπιζανίου και στην απελευθέρωση των Ιωαννίνων από την VIII Μεραρχία Πεζικού και το Στρατιωτικό Μουσείο Πολέμου 1912 - 1913.

http://www.army.gr/flash%20sites/balkanikwnpolemwn/index.html




Στα Οχυρά του Μπιζανίου

Στα Οχυρά του Μπιζανίου 

   Στα περίφημα οχυρά του Μπιζανίου βρέθηκαν σήμερα το πρωί (σ.σ. 19 Φεβρουαρίου 2012) οι Αρχές της πόλης μας, όπου αξιωματικοί της 8ης Μεραρχίας πραγματοποίησαν τοπογραφική και ιστορική ενημέρωση σχετικά με τις μάχες του Φεβρουαρίου του 1913, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τα Ελληνικά στρατεύματα να απελευθερώσουν την πόλη των Ιωαννίνων από τον Τουρκικό ζυγό.

 Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο: Photos from Ioannina




Φωτογραφικό υλικό από τη Βουλή των Ελλήνων


Φωτογραφικό υλικό από τον πόλεμο για την απελευθέρωση της Ηπείρου...





Οι λιθογραφίες και οι Βαλκανικοί πόλεμοι 1912-1913


Σημείωση: Επειδή η συγκεκριμένη έκθεση είναι πολύ αξιόλογη θα έπρεπε, ίσως, οι υπεύθυνοι του Λαογραφικού Μουσείου "Κώστας Φρόντζος" να εξετάσουν την πιθανότητα παράτασής της, μιας και το μεγαλύτερο διάστημα που διαρκεί η έκθεση τα σχολεία ήταν κλειστά λόγω των διακοπών των Χριστουγέννων.

[ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ "ΚΩΣΤΑΣ ΦΡΟΝΤΖΟΣ", οδός Μιχαήλ Αγγέλου 42, τηλ. 26510.23566]



Στον ιστότοπο της Βουλής των Ελλήνων υπάρχει αφιέρωμα στους Βαλκανικούς πολέμους 1912-1913 όπου εκτός των άλλων μπορείτε να δείτε μια εφαρμογή σχετικά με τις λιθογραφίες(εδώ)  και τον τρόπο δημιουργίας τους.






"Για τη λευτεριά της μικρής μας πόλης"



Στα πλαίσια του εορτασμού της 100ης επετείου από την Απελευθέρωση των Ιωαννίνων,
το 7ο Γυμνάσιο συμμετέχει με θεατρικό δρώμενο, μίας (1) ώρας, από τους μαθητές και τις μαθήτριες του σχολείου. 



Περιλαμβάνει 8 δρώμενα, που έγραψε η κ. Σταματία Λ. Μ. Σταμάτη, με τους τίτλους:
・    Ανακοινωθέντα
・    Λάμπρω Λώλη
・    Γυναίκες απο τα Τσερίτσανα
・    Νικολάκη Εφέντης
・    3 Μπιζανομάχοι
・    Γκυ Σαντεπλαίρ
・    Γιαννιώτες παλιοί
・    Βελισσαρίου: Μαύρος Καβαλάρης




Περισσότερες πληροφορίες για την παράσταση του 7ου γυμνασίου,
καθώς και αποσπάσματα από τα δρώμενα,
μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα που δημιούργησαν στα πλαίσια των εκδηλώσεων 
για τα "Ελευθέρια" της πόλης μας,  εδώ... >>>

«Λορέντζος Μαβίλης. Ηρωικός κι ευαίσθητος!»

  

Μουσικοθεατρική παράσταση αφιερωμένη στον μεγάλο ήρωα Λορέντζο Μαβίλη.


Ο Άγγελος Παπαγεωργίου δημοσίευσε στο YouTube μια εξαιρετική μουσικοθεατρική παράσταση αφιερωμένη στον μεγάλο ήρωα Λορέντζο Μαβίλη η οποία αποτελείται από κείμενα, οδηγίες για το θεατρικό μέρος και 12 τραγούδια που παρουσιάζουν τη ζωή και το έργο του σπουδαίου ποιητή και γενναίου αγωνιστή που έδωσε τη ζωή του στην προσπάθεια να ελευθερώσει τα Γιάννενα από τον Τούρκο κατακτητή.

Μακάρι κάποιο σχολείο να μπορέσει να ανεβάσει αυτό το καταπληκτικό έργο στη μνήμη όχι μόνο του ήρωα Λορέντζου Μαβίλη, μα και όλων όσων αγωνίστηκαν για να ελευθερωθούν τα όμορφα και χιλιοτραγουδισμένα Γιάννενα. Ιδιαίτερα όμως στη μνήμη όλων των εθελοντών που ήρθαν από κάθε σημείο της γης για να πολεμήσουν και να δώσουν τη ζωή τους για τα μεγάλα ιδανικά της ελευθερίας, της δικαιοσύνης και της δημοκρατίας.


Αναφέρει ο δημιουργός στην πρώτη ενότητα:
«Ξεκινά η μουσικοθεατρική παράσταση του έργου μου "Λορέντζος Μαβίλης. Ηρωικός κι ευαίσθητος".
Εμφανίζεται, επί σκηνής,ο δάσκαλος του έργου και λέει:
"Γιάννινα. Υψώματα Δρίσκου. 28 Νοέμβρη 1912.
Ο Γαριβαλδινός-ποιητής Λορέντζος Μαβίλης, στη διάρκεια της μάχης με τους Τούρκους, πριν πετάξει στην αθανασία, αφήνοντας παρακαταθήκη στους επερχόμενους -δασκάλους, μαθητές και λαό- τη θυσία του εκεί στο Δρίσκο, γυρνά και προφητικά μιλά στο βοριά που λυσσομανά, για τα δεινά που θά 'βρουν αργότερα τη φυλή μας:

"-Θά 'ρθουνε χρόνια δίσεκτα
και τέρμινα-αλυσίδες!
Δεν θα 'χουν λόγο οι ποιητές
και θα 'χουν οι κιοτήδες!" ...

"..Αυτή λοιπόν, τη θυσία του, ζητά απ' το βοριά, να μπαίνει στα σχολειά και να τη διηγιέται σε παιδιά και δασκάλους, στους δίσεκτους καιρούς που θά 'ρθουν...Kι έτσι ν' ατσαλώνονται όλοι :δάσκαλοι, ελληνάκια και λαός, μπολιασμένοι με το λόγο του πατριώτη ποιητή.
Μπολιασμένοι με τη Γλώσσα την Άγια, του Σολωμού, του Μακρυγιάννη και του Ελύτη."...»




Ο ήρωας πέφτει νεκρός στη μάχη.



«Καθώς χάραζε η λευτεριά», Δ. Σαλαμάγκα



Η Ηπειρωτική Εταιρεία δημοσιεύει σε συνέχειες το βιβλίο του Δ. Σαλαμάγκα: 
«Καθώς χάραζε η λευτεριά» απ' όπου αναδημοσιεύουμε κι εμείς τις πέντε πρώτες ενότητες.

 Όλο το κείμενο, καθώς και πολλές ακόμα πληροφορίες για τον απελευθερωτικό αγώνα στην Ήπειρο
 μπορείτε να βρείτε στην "Ηπειρωτική Εταιρεία" και στο "Ηπειρωτικό Κομιτάτο", στο facebook.




Καθώς χάραζε η λευτεριά
Δ. Σαλαμάγκα, 1963 Β’ 1904-1914

Ὁ Μακαρονάς
Τὰ τελευταῖα χρόνια τῆς Τουρκοκρατίας, τὰ σημειώνει ἔντονα στὴν Ἤπειρο, ἡ λεγόμενη τότε «Βερολίνειος γραμμή».

Τη θυμᾶμαι τὴ γραμμὴ αὐτὴ - χωρίς καὶ νάχα καὶ πραγματική συνείδησή της - ἀπὸ τὰ πολύ μικρὰ μου χρόνια.

Ἤμουν δὲν ἤμουν στὸ Σχολαρχεῖο κι’ ὅλοι τότε μιλοῦσαν γιὰ τὴν περίφημη αὐτὴ γραμμὴ ὅλοι, ἐκεῖ τὰ εἴχαμε σκλαβωμένα: καὶ νοῦ καὶ ψυχὴ. Μικροὶ καὶ μεγάλα, σοφοὶ κι’ ἀγράμματοι, φτωχοὶ καὶ πλούσιοι, μιλούσαμε γι’ αὐτὴ, σὰν γιὰ κάτι πού, κάποτε, εἴχαμε βρεθῆ πολύ, πολύ κοντά μου, μὰ πού, ἀπὸ ἀδικία κἄποιον μεγάλων, δὲν το κερδίσαμε, δὲν τὸ χαρήκαμε, δὲν τὸ ἀπολαύσουμε· κι’ ἄς τὸ καρτερούσαμε ἀπὸ καιροὺς.
Καὶ πάντοτε τα ἀποζητούσαμε, σαν κἄποιο παράδεισο, ποὺ τὸν εἴχαμε σὲ χρόνια χάσει μακρυνά.

-Νἄρθη τὸ Ρωμέϊκο…, ὅπως λέγαμε, τότε, τὴν ἐλεύθερη Ἑλλάδα.
-Νἄρθη ἡ λευτεριά!... Νὰ σωθοῦν τῆς σκλαβιᾶς τὰ βάσανα!... Νὰ δοῦμε τὴ γαλανἠ σημαία νὰ κυματίζῃ λεύτερα στὸν ἀέρα μας!...
-Νἀ γίνουμε Ἕλληνες!...

Πολύ ἀργότερα, ἔμαθα πώς, σὲ κἄποιο Συνέδριο ποὺ εἶχαν κάνει στο Βερολίνο οἱ μεγάλες Δυνάμεις, εἶχαν ἀποφασίσει νὰ δώσουν τμῆμα τῆς Ἠπείρου στὴν Ἑλλάδα, ἴσαμε τὸν ποταμὸ Θύαμι, τὸ γνωστὸ Καλαμᾶ. Κι’ αὐτὴ ἦταν ἡ περίφημη ἡ «Βερολίνειος» γραμμὴ. Μὰ οἱ ἴδιες πάλι οἱ Δυνάμεις, γιὰ χάρη τῆς Τουρκιᾶς, τὴν κατέβασαν στὸν Ἄραχθο, κι’ ἔτσι μείναμε ἐμεῖς ξανὰ σκλαβωμένοι.


Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ


ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ
 
1912 a_valkanikos_giannennaΚατά την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων, ο ρόλος του στρατού Ηπείρου ήταν κυρίως αμυντικός αφού το μεγαλύτερο μέρος των στρατιωτικών τμημάτων είχε αξιοποιηθεί στο μέτωπο της Μακεδονίας. Μετά την προσάρτηση της Θεσσαλονίκης η Οθωμανική Αυτοκρατορία ζητάει ανακωχή λόγω όμως του ότι τα Ιωάννινα δεν είχαν ακόμα απελευθερωθεί η ελληνική πλευρά δέχεται να συμμετάσχει στις συζητήσεις ειρήνης ξεκαθαρίζοντας ότι μέχρι τη σύναψη της συμφωνίας η Ελλάδα θα βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση.
Ο Στρατός της Ηπείρου κατά την έναρξη του πολέμου αν και ολιγάριθμος ξεκίνησε να επιχειρεί εναντίον του Τούρκικου στρατού και αρχικά σημείωσε σπουδαίες νίκες καταλαμβάνοντας την Πρέβεζα με την βοήθεια του ελληνικού στόλου (21 Οκτωβρίου – 3 Νοεμβρίου 1912) και κάμπτοντας την αντίσταση του Τουρκικού Στρατού στη μάχη στα Πέντε Πηγάδια. Θεωρητικά πλέον ο δρόμος για την κατάληψη των Ιωαννίνων είχε ανοίξει.
Υπήρχαν όμως τεράστιες δυσκολίες που κώλυαν την επίθεση για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων διότι πέρα από την αριθμητική τους υπεροχή οι Τούρκοι είχαν μετακινηθεί στο Μπιζάνι που όπως αναφέρουν οι ιστορικοί ήταν «ισχυρώς οχυρωμένον». Αυτές οι δυσχέρειες σε συνδυασμό με το δριμύ ψύχος και την έλλειψη εφοδίων είχαν καθηλώσει τον ελληνικό στρατό σε αμυντική θέση.
Μετά την σταθεροποίηση του Μακεδονικού Μετώπου ο κύριος όγκος του στρατού Θεσσαλίας κατεβαίνει για να ενισχύσει το στρατό Ηπείρου. Την αρχιστρατηγία αναλαμβάνει ο Διάδοχος Κωνσταντίνος. Το σχέδιο το οποίο εκπονήθηκε ήταν η επίθεση «δι ελιγμού» και ενώ το σχέδιο προέβλεπε την επίθεση από δεξιά, το Στρατηγείο εσκεμμένα άρχισε να διασπείρει την είδηση ότι η επίθεση θα γινόταν από την αριστερή πλευρά. Η επιτυχία του αιφνιδιασμού σε συνδυασμό με την ικανότητα του πυροβολικού οδηγούν στη πτώση του Μπιζανίου. 


1912 a_valkanikos_eisodos_ioannina 1912 a_valkanikos_konstantinos2_eisodos_giannena

Λόγω της πτώσης του Μπιζανίου ο διοικητής των Ιωαννίνων Εσάτ Πασάς αναγκάσθηκε να στείλει απεσταλμένους για παράδοση της πόλης. Η συμφωνία επιτεύχθηκε και η παράδοση της πόλης ορίσθηκε για τις 8 το πρωί της 21ης Φεβρουαρίου. Υπεγράφη και σχετικό πρωτόκολλο παράδοσης. Το υπέγραφε ο διοικητής της οχυρωμένης τοποθεσίας Τούρκος αντισυνταγματάρχης Βεχήπ Μπέης και οι Έλληνες λοχαγοί Ιωάννης Μεταξάς και Ξενοφών Στρατηγός.
Ο Διάδοχος Κωνσταντίνος εισήλθε στην πόλη στις 22 Φεβρουαρίου και μαζί με το Στράτευμα έγιναν δεκτοί από τους κατοίκους με ενθουσιώδεις εκδηλώσεις.

1912 _a_valkanikos_EMPROS_APELEFTHEROSI_IOANNINON 1912 _a_valkanikos_SKRIP_APELEFTHEROSI_IOANNINON


Πηγή:  [Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων όπως παρουσιάζεται στην ιστοσελίδα της Βασιλικής Οικογένειας]

Τα σχολεία της Δ/νσης Π.Ε. Ιωαννίνων γιορτάζουν τα 100 χρόνια απελευθέρωσης της πόλης...Συμμετέχουν στα "ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ"


«Την ιστορία μελέτα παιδί μου, γιατί έτσι όχι μόνο τον εαυτό σου και τη ζωή σου θα κάμεις ένδοξη και χρήσιμη στην ανθρώπινη κοινωνία, αλλά και το μυαλό σου οξυδερκέστερο και διαυγέστερο... » [Ιπποκράτης]






Η Δ/νση Π.Ε. Ιωαννίνων με αφορμή τον εορτασμό των "Ελευθερίων της Πόλης των Ιωαννίνων" δημιούργησε το παρόν ιστολόγιο για να συγκεντρώσει όσο το δυνατόν περισσότερο υλικό σε ψηφιακή μορφή, που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε κάθε σχολείο της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης για τον εορτασμό της επετείου.

Τα σχολεία επίσης θα μπορούν να προτείνουν με τη σειρά τους ανάλογο υλικό (φωτογραφίες - κείμενα - videos - βιβλία - ιστορικές πηγές - ποιήματα - τραγούδια - δραστηριότητες κ.λ.π.) στέλνοντάς το σε ηλεκτρονική μορφή στο email: 100giannena@gmail.com     Το υλικό αυτό θα αναρτάται και θα είναι στη διάθεση τόσο των εκπαιδευτικών όσο και των μαθητών για την υλοποίηση σχεδίων εργασίας, προγραμμάτων ή σχετικών εκδηλώσεων για τον εορτασμό των Ελευθερίων της πόλης.

Οι Κρητικοί στον αγώνα για την ελευθερία της Ηπείρου


...εκιά που ζουν οι αετοί και αγνοούνε οι ...κουτοί
ΕλληνοΚρητίκαρος με ΚρητικοΕλληνίδα
κρατήσανε πολύ γερά πολιτισμού κοιτίδα.
Ήρθανε και στην Ήπειρο να την ελευθερώσουν
δόξα αμάραντη παντού στον τόπο να απλώσουν!


Από την εφημερίδα: "ΤΑ ΝΕΑ ΤΩΝ ΦΙΛΙΑΤΩΝ"



Μαχητές του εθελοντικού σώματος του οπλαρχηγού Φαρμάκη
(γύρω στα 1908). 
Φωτογραφία από το αρχείο της  Ηπειρωτικής Εταιρείας.



Δημοτικό τραγούδι

Κρητικόπουλο ψυχομαχεί στου Μπιζανιού τη ράχη

Δεν έχει μάνα να τον κλαίει, κύρη να τον λυπάται,

ούτε αδερφό ουτ΄αδερφή να τον ψυχοπονάται,

μόνο το δεκανέα ντου κι εκείνος τον λυπάται.


- Σηκώσου, στρατιώτη μου, κι αντρείο παλικάρι,

να πάρεις το τουφέκι σου να πάμεν- ε στη μάχη,

τσι Τούρκους να νικήσομε κι ύστερα να ποθάνεις.

Για να’χω ώρα πλειότερη το μνήμα σου να σκάψω

και σαν αντρείο Κρητικό να κάτσω να σε κλάψω.


- Παρακαλώ σας, βρε παιδιά κι αντρεία παλικάρια,

το μνήμα μου να σκάψετε στο μπλιο ψηλό χαράκι,

για να θεωρώ τσι κανονιές, που’ρχοντ’ απ΄το Μπιζάνι,

να βλέπω και τα Γιάννενα, τη λίμνη τη μεγάλη.


Κι αν πάτε και στον τόπο μου, να πείτε τση μαμάς μου,

τση μπλια καλής ξαδέρφης μου και τσ΄αγαπητικάς μου,

πέτε τσης πως παντρεύτηκα στου Μπιζανιού τη ράχη.

Την πλάκα πήρα πεθερά, τη μαύρη γης γυναίκα

και τα σφαιρίδια κανονιού αδέρφια κι αξαδέλφια.


Κι όντεν ασπρίσ’ ο κόρακας και γίνει περιστέρι,

Τότε κι εμείς δα σμίξομε, φίλοι μου μπιστεμένοι. 




Το εθελοντικό σώμα του καπετάν Μάρκου Δεληγιαννάκη στην Ήπειρο.



ΟΙ ΚΡΗΤΕΣ ΠΟΛΕΜΟΥΝ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ ΤΟ 1912-1913

ΩΔΗ ΣΤΟΝ ΚΑΠΕΤΑΝ ΜΑΡΚΟΝ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΑΚΗ
Καπετάνιο Αντάρτικων Σωμάτων της περιφερείας Σουλίου και Παραμυθιάς Ηπείρου 
από τις αρχές της εκστρατείας μέχρι τέλους, 
δηλαδή από τον Οκτώβριο του 1912 μέχρι τέλος Μαρτίου του 1913.

ΥΠΟ
Β. Γ. ΒΕΡΝΑΔΗ
ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΥ
1
Τρεις αδελφοί τρεις αρχηγοί τρεις πρωτοκαπετάνιοι
Από την Κρήτη ξεκινούν στον πόλεμον να πάνε,
Ν' αγωνισθούν στην Ήπειρον και εις την Μακεδονία
Στα σκλαβωμένα αδέλφια των ελευθέρια να φέρουν,
Πήραν παιδιά δικά τωνε ανήψια και ξαδέλφια,
Πήραν και φίλους μπιστικούς και Κρητικούς λεβέντες
Επήραν και σταυραετούς Σουλιώτες Ηπειρώτες
Πούχαν τον πόλεμο γιορτή, τον πόλεμο παιγνίδι,
Τρέχει ο Ηλίας πλειά μπροστά για την Μακεδονία,
Ο Κανάκης για την Ήπειρο στο Μέτσοβο στον Δρίσκο
Και ο Μάρκος ο περίφημος Παραμυθιά και Σούλι.
Για σου χαρά σου Αρχηγέ Δεληγιανάκη Μάρκο
Το λεν τα παληκάρια σου και οι ΗπειροτοΣουλιώτες
Το λέγουν και όλα τα βουνά η Σπάτα και ο Κορίλας
Και η Βριτζάχα η ξακουστή, το Σούλι και το Κούγκι
Θα μπούμεν στην Παραμυθιά θα σφάξωμε τους Τούρκους
τους αρχηγούς της Τσαμουριάς τους Τουρκοαρβανίτες,
Θα πάμεν και εις τα Γιάννενα στ' Αλή Πασά το Κάστρο
Να βρούμεν τον Εσσάτ Πασσά.

Η εξιστόρηση της απελευθέρωσης του Συρράκου απο έναν καπετάνιο του Σώματος των Κρητών Εθελοντών


Αναδημοσίευση από το ιστολόγιο: "ΣΥΡΡΑΚΙΩΤΗΣ"

Αριστείδης Κριάρης
Αρχηγός εθελοντικού σώματος 
εις τον Ηπειρωτικόν Αγώνα 1912 – 1913
Από τον Αζωγυρέ Σελίνου Χανίων Κρήτης

Ευρισκόμουνα εις το χωριό Δερβενίστα μαζί με τους άνδρες μου, κατεβαίνοντας από το Μέτσοβο οπότε πήρα την πληροφορία ότι ο Λόχος Ευζώνων υπό τις διαταγές του Λοχαγού Τρυπογιώργου και 500 Κρήτες Αντάρτες υπό τις διαταγές διαφόρων Αρχηγών και όπου επετέθησαν από τις Καλαρρύτες κατά των εις το Συρράκο Τούρκων την 22αν Νοεμβρίου 1912.
Έτρεξαν αμέσως από την Δερβενίτσα, οι αρχηγοί Σγουρός,...
Λαγουδάκης, Δασκαλάκης και Ελευθέριος Μπιλαλάκης μαζί με τους άνδρες τους, προς τα χωριά ¨Γότιστα¨ και ¨Κράψι¨...