Βασίλειος Αναστασόπουλος
Ιστορικός
«Και από τας
πληροφορίας ενός ποιμένος δύναται να εξαρτηθή το σχέδιον και του μεγαλυτέρου
στρατηγού». Τα λόγια αυτά ειπώθηκαν από τον αρχιστράτηγο διάδοχο Κωνσταντίνο,
αναδεικνύοντας τη διαχρονική και βαρύνουσα σημασία και αξία της πληροφορίας στη
διεξαγωγή και στην εξελικτική πορεία μιας επιχείρησης.
......
Από τους ομογενείς
αξιωματικούς που ξεχώρισαν και γνωρίζουμε λίγα πράγματα γι’ αυτούς είναι ο
Υπολοχαγός Νικόλαος Μιζαντζιόγλου ή Τσεπτσίδης, γνωστός και ως Νικολάκης εφέντης,
για τους κατοίκους των Ιωαννίνων. Υπηρετούσε στο επιτελείο του Βεχήπ μπέη και
σύμφωνα με τον Ιωάννη Λάππα ήταν ανιψιός της συζύγου του Γ. Κυριακόπουλου,
ταμία της Banque Ottomane, και έφερε το επώνυμο Μιζαντζιόγλου. Σύμφωνα
όμως με τον Αθανάσιο Τσεκούρα, το πραγματικό του όνομα ήταν Νικόλαος
Τσεπτσίδης, από την περιοχή της Προύσας της Μικράς Ασίας, απόγονος Ελλήνων.
Αποφοίτησε από το Ζωγράφειο Γυμνάσιο της Κωνσταντινούπολης και σπούδασε
μηχανικός στο Μόναχο. Επιστρατεύτηκε από τον Οθωμανικό Στρατό κατά τους
βαλκανικούς πολέμους και υπηρέτησε στο πλευρό του Γερμανού Στρατηγού Κόλμαρ φον
ντερ Γκολτς στα οχυρά του Μπιζανίου. Σε κάθε περίπτωση, ο Νικολάκης εφέντης
μυήθηκε στον κατασκοπευτικό αγώνα από τον Μητροπολίτη Γερβάσιο και τον Αθανάσιο
Τσεκούρα, οι οποίοι τον έπεισαν να δώσει πληροφορίες για τα οχυρά του
Μπιζανίου. Ο Έλληνας αξιωματικός εντάχθηκε στο δίκτυο στα τέλη Δεκεμβρίου του
1912 και στα τηλεγραφήματα εμφανίζεται ως «ομογενής αξιωματικός» ή «γνωστός
αξιωματικός», δίνοντας πολύτιμες πληροφορίες έως την απελευθέρωση των
Ιωαννίνων. Στα τηλεγραφήματα ο Νικολάκης εφέντης υποδείκνυε συγκεκριμένο τρόπο επίθεσης
του πεζικού σε συνεργασία με το πυροβολικό, του οποίου η διήμερη προπαρασκευή
αποτελούσε αναγκαία προϋπόθεση για την επιτυχία κάθε επίθεσης από πλευράς
πεζικού. Το πιο σημαντικό ήταν ότι σχεδίασε την ακριβή θέση των πυροβόλων του
Μπιζανίου, και ιδιαίτερα της θέσης Σκύλα ή Σκύλος, την οποία δεν μπορούσαν να
εντοπίσουν τα ελληνικά πυροβόλα. Ο Νικολάκης εφέντης συνελήφθη αιχμάλωτος από
τον Ελληνικό Στρατό μετά την απελευθέρωση της πόλης. Δε ζήτησε κανένα
αντάλλαγμα για τη συνεισφορά του όταν τον ρώτησε ο Κωνσταντίνος παρά μόνο να
τηρηθεί μυστική η δράση του κατά τη διάρκεια του πολέμου και να επιστρέψει ασφαλής
στη Σμύρνη. Ωστόσο, η δημοσιοποίηση αυτής του της δράσης, προϊόν θαυμασμού αφελούς
δημοσιογράφου, οδήγησε στη σύλληψή του από τις τουρκικές αρχές κατά την
ανταλλαγή των αιχμαλώτων και την άφιξή του στη Σμύρνη και τελικά στον
απαγχονισμό του ύστερα από φρικτά βασανιστήρια. Ανάλογο τέλος βίωσε και η
οικογένειά του, η οποία ξεκληρίστηκε.
Βρείτε ολόκληρο το κείμενο εδώ:
